Trung Quốc yêu cầu các ngân hàng giảm tiếp xúc trái phiếu Kho bạc Mỹ

Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến số bất định, một thông tin từ Bloomberg sáng ngày 9/2/2026 đã thu hút sự chú ý mạnh mẽ của giới đầu tư.

Theo đó, các cơ quan quản lý Trung Quốc đã truyền đạt chỉ đạo bằng lời nói tới một số ngân hàng lớn nhất nước này trong những tuần gần đây, yêu cầu họ hạn chế việc mua thêm trái phiếu kho bạc Mỹ (US Treasuries) và giảm dần vị thế đối với những tổ chức đang có mức tiếp xúc cao. Chỉ đạo này được đưa ra với lý do chính là lo ngại về rủi ro tập trung và biến động mạnh trên thị trường, thay vì xuất phát từ động cơ địa chính trị hay mất niềm tin vào khả năng tín dụng của Mỹ.

Cụ thể, các quan chức Trung Quốc nhấn mạnh rằng việc nắm giữ lượng lớn trái phiếu chính phủ Mỹ có thể khiến các ngân hàng dễ bị ảnh hưởng bởi những cú sốc giá đột ngột. Đáng chú ý, chỉ đạo này không áp dụng đối với lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ của nhà nước - một phần quan trọng trong dự trữ ngoại hối của Bắc Kinh.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc (SAFE), tính đến tháng 9 năm ngoái, các ngân hàng Trung Quốc đang nắm giữ khoảng 298 tỷ USD trái phiếu định giá bằng đô la Mỹ, dù con số chính xác vẫn chưa được công bố rõ ràng.

Phản ứng của thị trường diễn ra gần như ngay lập tức. Giá trái phiếu kho bạc Mỹ giảm nhẹ trong phiên giao dịch chiều tại châu Á, đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng tới 4 điểm cơ bản, từ mức khoảng 4.22% lên 4.25%. Chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index cũng giảm 0.1%, cho thấy đồng USD chịu áp lực nhẹ trước thông tin này. Diễn biến này phản ánh sự nhạy cảm của thị trường trái phiếu đối với bất kỳ động thái nào từ phía Trung Quốc, một trong những chủ nợ lớn nhất của Mỹ.

Động thái lần này không phải là sự kiện cô lập mà nằm trong xu hướng dài hạn mà Trung Quốc đã theo đuổi trong nhiều năm qua. Dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy tổng lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ của Trung Quốc đại lục đã giảm xuống còn 682,6 tỷ USD vào tháng 11/2025, mức thấp nhất kể từ năm 2008 và giảm từ 688,7 tỷ USD của tháng trước đó.

Đây là tháng giảm thứ chín liên tiếp, đánh dấu sự thu hẹp đáng kể so với mức đỉnh hơn 1.300 tỷ USD cách đây hơn một thập kỷ. Trung Quốc hiện đã bị Nhật Bản và Anh vượt qua để trở thành chủ nợ lớn thứ ba của Mỹ, sau khi từng giữ vị trí đầu bảng trong nhiều năm.

Sự giảm dần này được các chuyên gia đánh giá là một phần của chiến lược đa dạng hóa dự trữ ngoại hối có chủ đích. Thay vì tập trung quá nhiều vào tài sản định giá bằng USD, Bắc Kinh đã tăng cường mua vàng và các tài sản khác. Chỉ riêng trong năm 2025, Trung Quốc đã bổ sung hàng chục nghìn ounce vàng vào kho dự trữ, đồng thời giảm tỷ trọng trái phiếu Mỹ trong danh mục.

Một số nhà phân tích cho rằng con số giảm thực tế có thể không lớn như dữ liệu công bố, vì có thể một phần trong đó đã được chuyển sang các tài khoản lưu ký tại châu Âu – ví dụ như Bỉ, nơi lượng nắm giữ trái phiếu tăng gấp bốn lần lên 481 tỷ USD kể từ cuối năm 2017, được cho là bao gồm cả tài khoản của Trung Quốc.

Michael Brown, chiến lược gia nghiên cứu cấp cao tại Pepperstone Group, đã nhận định rằng động thái mới nhất này là “mảnh ghép mới nhất trong bức tranh ‘tạm biệt nước Mỹ’”. Ông nhấn mạnh rằng chỉ đạo dành cho các ngân hàng thương mại phù hợp với các chủ đề gần đây, bao gồm những lo ngại về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và biến động từ các chính sách địa chính trị của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Thực tế, mối lo ngại về kỷ luật tài chính của Washington đã lan rộng trên toàn cầu, với một số nhà quản lý quỹ tại Hoa Kỳ và châu Âu cũng bắt đầu xem xét giảm tiếp xúc với trái phiếu Mỹ trước những rủi ro liên quan đến thâm hụt ngân sách và chính sách thuế quan.

Mặc dù vậy, cần nhìn nhận rằng thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ trên bình diện toàn cầu. Tổng lượng nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài đạt kỷ lục 9,4 nghìn tỷ USD vào tháng 11/2025, tăng hơn 500 tỷ USD so với một năm trước đó. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây cũng khẳng định rằng thị trường trái phiếu đã ghi nhận hiệu suất tốt nhất kể từ năm 2020, với nhu cầu kỷ lục tại các phiên đấu giá.

Biến động của trái phiếu Mỹ hiện đang ở mức thấp nhất trong vòng năm năm qua, cho thấy chưa có dấu hiệu hoảng loạn hay làn sóng bán tháo diện rộng từ phía nhà đầu tư nước ngoài.

Tóm lại, chỉ đạo mới từ Bắc Kinh gửi đi thông điệp rõ ràng về sự thận trọng ngày càng tăng của Trung Quốc đối với tài sản Mỹ, dù vẫn được khung hóa trong phạm vi quản lý rủi ro thị trường thay vì đối đầu trực tiếp. Trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung đã ổn định phần nào sau thỏa thuận thương mại năm ngoái và cuộc điện đàm gần đây giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, động thái này nhắc nhở nhà đầu tư rằng rủi ro địa chính trị vẫn tiềm ẩn và có thể ảnh hưởng sâu rộng đến dòng vốn toàn cầu.