Nước Mỹ đang cố gắng tái định giá lại vàng?

Trong bối cảnh nợ công liên bang Mỹ đã vượt ngưỡng 38,76 nghìn tỷ USD tính đến ngày 25 tháng 2 năm 2026, tăng thêm khoảng 2,35 nghìn tỷ USD so với cùng kỳ năm trước, cùng chi phí lãi vay hàng năm vượt mốc 1 nghìn tỷ USD, câu hỏi về một cuộc tái định giá vàng chiến lược đang dần chuyển từ giả thuyết học thuật sang kịch bản có thể xảy ra. Tình trạng rối loạn tài chính và chính trị leo thang đến cấp độ mới khiến giới đầu tư không thể bỏ qua khả năng Washington thực hiện một gold reset nhằm củng cố sự bền vững tài khóa.

Michael McNair, chuyên gia quản lý tài sản đã dành nhiều năm theo dõi sát sao các dấu hiệu can thiệp thị trường vàng của chính phủ Mỹ, vừa có cuộc phỏng vấn độc quyền trên kênh Arcadia Economics ngày 24 tháng 2 năm 2026. Những phân tích sâu sắc và đầy cơ sở của ông về chủ đề này đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng tài chính toàn cầu.

Điểm khởi đầu cho mọi suy luận về gold reset bắt nguồn từ một sự vô lý kéo dài hàng thập kỷ trên bảng cân đối kế toán của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Vàng vẫn đang được ghi nhận với mức giá 42,22 USD mỗi ounce, con số di sản từ thời Tổng thống Franklin D. Roosevelt và được điều chỉnh lần cuối dưới thời Tổng thống Richard Nixon. Trong khi đó, giá vàng thị trường hiện đã dao động quanh ngưỡng 5.150 đến 5.190 USD mỗi ounce, thậm chí nhiều lần chạm các đỉnh lịch sử trong những tháng gần đây.

Khoảng cách chênh lệch giữa giá trị ghi sổ và giá trị thị trường của kho vàng Mỹ khoảng 261,5 triệu ounce hiện lên tới hơn 1,3 nghìn tỷ USD. Một sự tái định giá đơn thuần trên sổ sách để đưa giá trị vàng về đúng giá thị trường sẽ ngay lập tức bơm hơn 1.000 tỷ USD vào Tài khoản Tổng Kho bạc tại Fed, tạo ra nguồn lực khổng lồ mà chính phủ có thể chi tiêu mà không cần phát hành thêm nợ hay chờ Quốc hội phê chuẩn ngân sách mới.

Tuy nhiên theo Michael McNair, không nên kỳ vọng một tuyên bố tái định giá vàng đột ngột kiểu “Nixon Shock”. Những dấu hiệu ông phát hiện cho thấy một chiến lược tinh vi và dài hơi hơn nhiều.

Cụ thể, trên sàn COMEX trong tháng 1 năm 2025 đã chứng kiến hơn 19.000 hợp đồng vàng vật chất được giao nhận, đạt mức kỷ lục lịch sử. Kho dự trữ vàng tại Mỹ tích tụ mạnh mẽ lên khoảng 35,5 triệu ounce trong cùng giai đoạn, trong khi kho London bị rút ròng và thời gian chờ đợi giao nhận kéo dài đến tám tuần. Mỹ còn chuyển từ vị thế xuất khẩu ròng sang nhập khẩu ròng vàng.

Những chuyển động này không phải ngẫu nhiên mà có thể liên quan đến chiến lược tích lũy dự trữ ngoại hối thông qua vàng theo hướng dẫn của Stephen Miran, một nhân vật có ảnh hưởng trong giới hoạch định chính sách.

Để hiểu rõ động cơ đằng sau những tích lũy thầm lặng này, cần nhìn nhận vai trò thực sự của vàng trong chiến lược tái cân bằng kinh tế vĩ mô của Mỹ. Thâm hụt thương mại Mỹ trong nhiều thập kỷ qua xuất phát chủ yếu từ dòng vốn nước ngoài đổ vào mua trái phiếu và tài sản Mỹ, thay vì từ nhu cầu tiêu dùng nội địa đơn thuần. Mỗi tỷ USD vốn ngoại quốc của Mỹ tương đương với một tỷ USD thâm hụt thương mại tăng thêm, dòng vốn này giữ đồng USD ở mức mạnh và làm suy yếu khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Mỹ.

Ông McNair lưu ý rằng không tồn tại mối tương quan tích cực giữa lãi suất và dòng vốn ngoại, thậm chí mối quan hệ này còn hơi âm. Do đó việc điều chỉnh lãi suất Fed không phải là giải pháp then chốt, mà cách tiếp cận hiệu quả hơn nằm ở việc giảm dòng vốn ngoại quốc dư thừa thông qua các chính sách tái cân bằng thương mại.

Chính quyền hiện tại với sự tham gia của Stephen Miran và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đang hướng tới sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa. Các biện pháp reshoring sản xuất cùng ý tưởng về một thỏa thuận Mar-a-Lago Accord được xem là công cụ quan trọng để đạt được mục tiêu tái cân bằng dòng vốn toàn cầu. Trong bối cảnh đó, vàng xuất hiện với một vai trò hoàn toàn mới thông qua khái niệm Sovereign Wealth Effect mà Michael McNair nhấn mạnh trong phân tích của mình.

Mỹ có thể tận dụng trữ lượng vàng chính thức khoảng 261,5 triệu ounce mà không cần bán ra thị trường. Giá trị thị trường của lượng vàng này hiện đạt khoảng 1,36 nghìn tỷ USD tại mức giá quanh 5.150 USD mỗi ounce.

Việc sử dụng vàng để vốn hóa Quỹ Thịnh vượng Quốc gia hoặc Cơ quan Tài chính Phát triển Mỹ có thể tạo đòn bẩy từ 10 đến 20 lần. Nhờ đó Mỹ sở hữu sức mua ngoại hối khổng lồ từ 8,4 nghìn tỷ đến 16,8 nghìn tỷ USD để tái cân bằng dòng vốn toàn cầu. Toàn bộ quá trình này tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý hiện hành mà không đòi hỏi phải ghi nhận lại giá vàng trên sổ sách kế toán. Đây chính là điểm mấu chốt giúp phân biệt chiến lược hiện tại với những lần tái định giá thô bạo trong quá khứ.

Vàng hiện nay đang đóng vai trò quan trọng hơn là tài sản dự trữ để cân bằng các bất cân đối bên ngoài chứ không chỉ đơn thuần là công cụ giải quyết vấn đề khả năng thanh toán nợ.

Các chuyên gia như Luke Gromen và Judy Shelton cũng đề cập đến ý tưởng phát hành trái phiếu kho bạc dài hạn có thể quy đổi bằng vàng vật chất nhằm tăng niềm tin vào hệ thống tài chính. Ý tưởng này nếu được hiện thực hóa sẽ tạo ra một kênh huy động vốn mới vừa hấp dẫn nhà đầu tư dài hạn vừa củng cố vị thế của đồng USD trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng.

Những phân tích của Michael McNair nhận được sự đồng thuận đáng kể từ các tổ chức tài chính lớn trên thị trường. Ngân hàng Société Générale cho rằng việc tái định giá vàng sẽ không xóa sạch nợ công nhưng có thể cải thiện đáng kể hình ảnh tài chính của Mỹ trên sổ sách mà không làm tăng trần nợ. Báo cáo In Gold We Trust 2025 cũng nhấn mạnh rằng chính sách thương mại và tái cấu trúc của Mỹ đang tạo động lực mới cho vàng.

Trên thị trường kim loại quý, bạc cũng cho thấy sức hút rõ rệt với mức giá 87 USD tại thị trường Mỹ và 99 USD tại Trung Quốc. Cả hai kim loại quý đều được dự báo đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn chuyển tiếp sang hệ thống tiền tệ mới khi các bất cân đối thương mại hiện nay lớn hơn nhiều so với thời kỳ bản vị vàng trước đây.

Quyết định áp dụng hạn ngạch xuất khẩu bạc của Trung Quốc hồi đầu năm càng cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng sử dụng kim loại quý như một công cụ trong chiến lược tài chính tổng thể, thúc đẩy phần còn lại của thế giới tìm kiếm sự bảo vệ từ những tài sản trung lập như vàng và bạc.

Quá trình chuyển dịch khỏi đồng USD vẫn tiếp diễn nhưng Mỹ đang chủ động định hình lại hệ thống để giảm thâm hụt và củng cố vị thế sản xuất nội địa. Các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ, đã mua vàng liên tục với tốc độ kỷ lục. Một báo cáo của ECB cho thấy gần 2/5 số ngân hàng trung ương coi rủi ro địa chính trị là lý do để nắm giữ vàng.

Vàng đã chính thức vượt qua đồng USD để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới tính theo giá trị, đạt mức khoảng 4 nghìn tỷ USD. Sự thay đổi cơ cấu dự trữ toàn cầu này tạo ra bối cảnh thuận lợi cho một cuộc tái định giá vàng nếu Mỹ quyết định hành động.

Tuy nhiên thị trường tài chính luôn tồn tại những tiếng nói đối lập đáng chú ý. Mike McGlone từ Bloomberg Intelligence đưa ra góc nhìn thận trọng khi cho rằng sự biến động quá mức của vàng so với lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đang ở mức cao bất thường, ngụ ý rằng đã đến lúc cho một sự điều chỉnh. Ông dự báo trái phiếu kho bạc có thể là người chiến thắng trong năm 2026 nếu tăng trưởng chậm lại và áp lực lạm phát hạ nhiệt.

Quan điểm này được FSMOne ủng hộ khi họ cho rằng sự sụt giảm mạnh 12% của giá vàng chỉ trong một ngày là minh chứng cho bản chất đầu cơ, thiếu nền tảng cơ bản của kim loại này. Họ nhấn mạnh chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng trong môi trường lãi suất cao và cho rằng câu chuyện về sự sụp đổ của đồng USD là phóng đại.

Vậy câu hỏi đặt ra là liệu Mỹ có thực sự tiến hành tái định giá vàng hay không? Câu trả lời có lẽ nằm ở sự kết hợp của nhiều yếu tố bao gồm thời điểm chính trị, mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng nợ và sự vận hành của thị trường trái phiếu.

Một mặt lợi ích trước mắt là quá lớn để có thể bỏ qua, việc tạo ra hơn 1 nghìn tỷ USD thanh khoản mà không cần vay nợ là giấc mơ của bất kỳ chính trị gia nào, đặc biệt là trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nó có thể tạo ra một cú huých tăng trưởng ảo, làm đẹp các số liệu kinh tế và xoa dịu thị trường chứng khoán.

Mặt khác hậu quả dài hạn của một hành động như vậy là khó lường. Nó có thể phá hủy hoàn toàn niềm tin còn lại vào đồng bạc xanh, châm ngòi cho lạm phát mất kiểm soát và đẩy lợi suất trái phiếu dài hạn lên những mức không thể chịu đựng nổi.

Điều khiến câu chuyện lần này khác biệt so với quá khứ nằm ở tính hệ thống và sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Những dấu hiệu tích lũy vàng vật chất trên COMEX, sự thay đổi luồng thương mại vàng toàn cầu và các cuộc thảo luận chính sách xoay quanh Mar-a-Lago Accord cho thấy một chiến lược dài hơi đang được triển khai.

Michael McNair nhận định rằng vàng sẽ không duy trì dưới ngưỡng 5.000 USD trong thời gian dài và quá trình chuyển tiếp sang hệ thống tiền tệ mới có thể kéo dài nhiều năm, đi kèm những biến động nhất định nhưng vai trò của vàng và bạc vẫn ngày càng nổi bật.

Những phân tích từ Michael McNair cùng dữ liệu thực tế từ thị trường cho thấy vàng không chỉ là nơi trú ẩn mà còn là công cụ chiến lược then chốt trong bối cảnh tái cân bằng kinh tế toàn cầu. Dù quyết định tái định giá có xảy ra hay không, thực tế là vàng đã và đang được định giá lại bởi các ngân hàng trung ương thế giới và các nhà đầu tư đang tìm kiếm sự trung lập. Và như lịch sử đã chỉ ra, khi niềm tin vào tiền pháp định bị lung lay, vàng luôn là tiếng nói cuối cùng có trọng lượng.