Tin tức tổng hợp 12/05/2026: Đàm phán Mỹ-Iran bên bờ vực sụp đổ, Trump cân nhắc hành động quân sự

Một ngày sau những tuyên bố cứng rắn, triển vọng về một lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran gần như tan biến, đẩy Trung Đông vào tình thế bất định mới và thổi bùng biến động trên thị trường tài chính toàn cầu.

Trong khi đó, các tín hiệu từ Tokyo về một đợt tăng lãi suất cận kề, bước tiến trong quy trình phê chuẩn tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và tâm lý thận trọng trước dữ liệu lạm phát then chốt của Mỹ đang cùng lúc chi phối dòng chảy vốn toàn cầu.

Căng thẳng Mỹ-Iran đẩy đàm phán vào ngõ cụt

Chỉ một ngày sau khi hé lộ về một “kế hoạch” dành cho Iran, Tổng thống Donald Trump đã công khai bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về thiện chí của Tehran. Trên nền tảng Truth Social vào cuối ngày thứ Hai, ông Trump gọi các đề xuất từ phía Iran là “hoàn toàn rác rưởi” và tuyên bố rằng các cuộc đàm phán hạt nhân đang “hấp hối”. Quan điểm cứng rắn này nhanh chóng được củng cố bởi các báo cáo từ Axios và CNN, cho biết Tổng thống Mỹ không chỉ một lần mà đã liên tục cân nhắc các phương án hành động quân sự nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran khi các nỗ lực ngoại giao đi vào bế tắc.

Lời cảnh báo trên mạng xã hội Trump về việc Iran sẽ “phải trả giá đắt” đã đẩy nhiệt độ khu vực lên mức cao nhất kể từ khi căng thẳng bùng phát. Trong một diễn biến song song không kém phần gây chú ý, ông Trump đồng thời úp mở về ý tưởng biến Venezuela trở thành “tiểu bang thứ 51” của Mỹ, một tuyên bố càng làm dấy lên sự khó lường trong chính sách đối ngoại, đồng thời ông cũng xác nhận đang trì hoãn lệnh đình chỉ thuế nhập khẩu thịt bò để gây sức ép thương mại.

Phản ứng của Tehran và nguy cơ xung đột lan rộng

Đáp trả lại, Tehran khẳng định các đề xuất của họ là “hào phóng” và mang tính xây dựng, nhưng cáo buộc Washington đã đưa ra những yêu cầu phi thực tế. Một nguồn tin Iran nói với Al Jazeera rằng Iran đã kiên quyết từ chối yêu cầu dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân. Động thái này phơi bày một “khoảng cách rất lớn” giữa lập trường hai bên, và theo bình luận từ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, chiến dịch gây sức ép lên Iran sẽ còn tiếp diễn “cho đến khi uranium bị loại bỏ hoàn toàn về mặt vật lý”.

Khoảng cách này không chỉ nằm trên bàn đàm phán, mà còn được phản ánh qua những động thái quân sự leo thang. Iran tuyên bố đã triển khai các tàu ngầm mini chiến đấu tầm sâu tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch cho nguồn cung năng lượng toàn cầu. Đồng thời, Mỹ cũng phô trương lực lượng khi điều một tàu ngầm hạt nhân đến khu vực.

Sự hiện diện quân sự dày đặc này diễn ra trong bối cảnh một sự kiện chấn động tiết lộ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã bí mật tiến hành các cuộc tấn công vào các mục tiêu bên trong lãnh thổ Iran từ đầu tháng 4, một tiết lộ có nguy cơ mở rộng quy mô cuộc xung đột ra ngoài khuôn khổ song phương.

Hậu quả nhãn tiền là sự căng thẳng lan sang các mặt trận khác khi Ấn Độ từ chối tiếp nhận một lô hàng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga vì các lệnh trừng phạt. Ngay cả Hàn Quốc cũng tỏ ra cực kỳ thận trọng trong việc quy kết trách nhiệm về một vụ tấn công tàu gần đây trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung.

Cú sốc năng lượng và hệ lụy lên chuỗi cung ứng toàn cầu

Sự bế tắc trên bàn đàm phán lập tức phản ánh lên thị trường năng lượng. Giá dầu thô Brent neo vững ở mức cao sau khi hồi phục mạnh mẽ trong phiên trước đó, trong khi giá dầu WTI cũng chịu chung lực đẩy.

Lời cảnh báo từ Giám đốc điều hành Saudi Aramco, Amin Nasser, rằng thế giới có thể mất tới 100 triệu thùng dầu mỗi tuần nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa đã trở thành lời nhắc nhở đầy sức nặng. Không chỉ vậy, ông Nasser còn xác nhận một tín hiệu đáng lo ngại khác: nhu cầu dầu toàn cầu đã bắt đầu có dấu hiệu bị “định mức” (rationing), một chỉ báo cho thấy giá cao đã thực sự bắt đầu kìm hãm tiêu thụ.

Trong khi đó, các lệnh trừng phạt tài chính lại được siết chặt khi Mỹ áp đặt biện pháp trừng phạt mới lên 12 thực thể vì đã tham gia vào hoạt động bán dầu của Iran cho Trung Quốc. Nỗi lo về một cú sốc năng lượng leo thang đã trở thành hiện thực khiến Trung Quốc phát đi cảnh báo về “rủi ro lạm phát nhập khẩu” và Ấn Độ, dưới sự thúc giục của Thủ tướng Modi, đã kêu gọi người dân tiết kiệm nhiên liệu.

Không chỉ dầu thô, rủi ro này còn lan sang các thị trường hàng hóa thiết yếu khác, tạo ra một làn sóng tăng giá trên diện rộng. Một báo cáo chuyên sâu từ TD Economics đã chỉ ra “rủi ro lạm phát thực phẩm tiềm ẩn”, nhấn mạnh rằng sự gián đoạn tại Hormuz đe dọa chuỗi cung ứng một khối lượng lớn ngũ cốc và nông sản toàn cầu. Giá lúa mì cũng kéo dài đà tăng do điều kiện thời tiết xấu làm xấu đi điều kiện mùa vụ tại Mỹ.

Trong khi đó, các ông lớn dầu khí đang quay trở lại Alaska khi khu vực này trở thành điểm nóng đầu tư nhất thế giới, còn các quỹ đầu cơ lại đổ tiền vào nhiên liệu sinh học để tìm kiếm lợi nhuận từ cú sốc giá dầu Iran.

Trên thị trường tài sản an toàn, giá vàng giao ngay duy trì ổn định quanh đỉnh ba tuần, được hỗ trợ bởi dòng vốn tìm kiếm sự an toàn. Kim loại quý này chịu một lực cản nhẹ từ sự phục hồi của đồng USD, vốn được tiếp sức bởi kỳ vọng Fed sẽ duy trì lập trường diều hâu. Giá bạc giao dịch vững chắc gần đỉnh hai tháng tại 86.50 USD trước thềm dữ liệu CPI, và giá đồng cũng chững lại gần mức cao kỷ lục sau khi ông Trump bác bỏ kế hoạch hòa bình của Iran.

Các dòng tiền lớn cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ khi các quỹ đầu cơ ghi nhận mức mua ròng kỷ lục trong một thập kỷ vào cổ phiếu Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan trong tuần trước đó.

Bài kiểm tra CPI và chiếc ghế Chủ tịch Fed

Chính tâm điểm lạm phát này sẽ có thêm một bài kiểm tra quan trọng khi Mỹ chuẩn bị công bố dữ liệu Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4. Giới phân tích dự báo một cú nhảy vọt khác của chỉ số này, lên mức cao nhất trong gần ba năm, một phần do tác động từ giá dầu tăng cao. Các mô hình dự báo từ Cục Dự trữ Liên bang Cleveland thậm chí còn phác thảo một viễn cảnh “thảm họa” đối với cả CPI và Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) trong hai tháng tới, phủ bóng đen lên kỳ vọng kiểm soát lạm phát.

Điều này đặt ra áp lực cực lớn cho Kevin Warsh, ứng viên được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Fed, người vừa mới vượt qua một cuộc bỏ phiếu thủ tục quan trọng tại Thượng viện để tiến gần hơn một bước tới vị trí đứng đầu ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới. Tuy nhiên, một bài phân tích trên Morningstar cảnh báo, mặc dù những ý tưởng cải cách Fed của ông Warsh là đúng đắn, “giải pháp lạm phát của ông ấy là một cái bẫy”, đặt ra câu hỏi về cách thức ông sẽ đối phó với một môi trường giá cả leo thang do cả yếu tố cầu kéo và chi phí đẩy từ địa chính trị.

Song song với rủi ro, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn ghi nhận những phiên giao dịch với mức tăng nhẹ khi cổ phiếu ngành bán dẫn dẫn dắt đà tăng của lĩnh vực công nghệ.

Sóng ngầm từ châu Á: BOJ phát tín hiệu tăng lãi suất

Trong khi trọng tâm của thế giới đổ dồn về hành lang quyền lực ở Washington D.C., những diễn biến tại châu Á cũng tạo ra những cơn địa chấn riêng.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vừa công bố bản Tóm tắt Ý kiến từ cuộc họp chính sách tháng 4, trong đó bộc lộ rõ ràng sự chia rẽ và xu hướng “diều hâu” ngày càng tăng. Một số thành viên hội đồng quản trị nhận thấy sự cần thiết phải tăng lãi suất trong “tương lai gần”, và không loại trừ khả năng hành động ngay trong tháng 6.

Dữ liệu kinh tế vừa công bố củng cố thêm cho quan điểm này: chỉ số dẫn đầu kinh tế của Nhật Bản trong tháng 3 được công bố ở mức 114.5, thấp hơn so với dự báo 114.6. Mặc dù tiền lương tiếp tục tăng, chi tiêu hộ gia đình tại Nhật Bản đã giảm tháng thứ tư liên tiếp, cho thấy áp lực lạm phát đang xói mòn sức mua thực tế.

Tín hiệu diều hâu từ BOJ đã hỗ trợ đồng Yên, vốn đang chịu sức ép lớn từ sự phân kỳ chính sách tiền tệ với Mỹ. Đồng tiền Nhật đang ở thế giằng co khi nhà đầu tư chờ đợi kết quả từ các cuộc họp của Bộ trưởng Tài chính Katayama Satsuki với người đồng cấp Mỹ Scott Bessent. Cuộc hội đàm kéo dài hai giờ sau đó đã khép lại với thông cáo từ Bộ trưởng Katayama khẳng định hai bên đã có những trao đổi “tốt đẹp” và tái khẳng định sự phối hợp chặt chẽ để đối phó với biến động quá mức trên thị trường ngoại hối.

Hơn thế nữa, cuộc gặp còn mở rộng sang các lĩnh vực hợp tác chiến lược về khoáng sản quan trọng và trí tuệ nhân tạo, đồng thời ghi nhận những tiến triển tích cực về một hiệp ước đầu tư song phương. Sức hấp dẫn của tài sản Nhật Bản còn được thể hiện qua việc Alphabet lên kế hoạch phát hành trái phiếu bằng đồng Yên đầu tiên để tài trợ cho tham vọng chi 190 tỷ USD vào AI, trong khi nhu cầu đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Chính phủ Nhật Bản cũng mạnh hơn mức trung bình 12 tháng.

Làn gió thận trọng từ châu Âu

Các ngân hàng trung ương lớn khác cũng đồng loạt đưa ra những đánh giá đầy thận trọng. Thành viên Hội đồng Thống đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Olli Rehn nhấn mạnh khu vực đồng Euro “phải sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài ở Hormuz”, cảnh báo về những tác động tiêu cực tới tăng trưởng và lạm phát. Đồng nghiệp của ông tại ECB, ông Kocher, thậm chí còn tỏ ra bi quan hơn khi cho rằng nguy cơ “lạm phát đình trệ” (stagflation) “không thể bị loại trừ”.

Ở chiều ngược lại, đồng Euro ghi nhận mức tăng nhẹ so với đồng Yên Nhật sau dữ liệu chi tiêu hộ gia đình ảm đạm từ Tokyo. Cùng lúc đó, tại Anh, nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng Trung ương Anh (BOE), Megan Greene, cũng chỉ ra rằng “có những dấu hiệu cho thấy lạm phát đang dai dẳng”, làm phức tạp thêm triển vọng cắt giảm lãi suất.

Bức tranh kinh tế toàn cầu: “Bẻ cong chứ không gãy”?

Bài toán kinh tế toàn cầu càng trở nên nan giải khi chứa đựng những điểm yếu cố hữu. Bất chấp căng thẳng địa chính trị, một báo cáo của Goldman Sachs với tiêu đề “Bẻ cong chứ không gãy” (Bending Not Breaking) giải thích lý do tại sao cuộc chiến ở Iran đến hiện tại vẫn chưa làm trật bánh nền kinh tế toàn cầu, chủ yếu nhờ sự linh hoạt của thị trường năng lượng và sức chống chịu của tiêu dùng.

Tuy nhiên, những vết nứt đang dần xuất hiện. Tại Mỹ, thị trường nhà ở đóng băng với lực cầu yếu đã đẩy nguồn cung nhà ở đơn lập dành cho gia đình lên mức cao nhất trong 10 năm, trong khi nguồn cung căn hộ chung cư cũng chạm đỉnh kể từ năm 2012, theo số liệu của Wolf Street. Báo cáo từ Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia (NAR) cho thấy doanh số nhà hiện có trong tháng 4 chỉ tăng nhẹ 0.2%, một con số ảm đạm cho thấy chi phí vay cao đang bào mòn khả năng tiếp cận nhà ở.

Trong khi đó, bài toán tiền tệ toàn cầu càng thêm phức tạp khi Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) được dự kiến sẽ ấn định tỷ giá tham chiếu đồng Nhân dân tệ ở mức 6.7945 USD/CNY, và các ngân hàng trung ương toàn cầu đang tận dụng hạn mức hoán đổi tiền tệ bằng đồng Nhân dân tệ với PBOC ở mức cao nhất trong hai năm.

Chính trường Anh chao đảo và rủi ro trái phiếu

Và bất ổn chính trị tại Vương quốc Anh đang là một câu chuyện thu hút sự chú ý của thị trường trái phiếu. Vị thế lãnh đạo của Thủ tướng Keir Starmer đang lung lay dữ dội khi một nghị sĩ trong chính đảng Lao động của ông, bà Catherine West, đang thúc đẩy một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Bà West tuyên bố sẽ “tiếp tục thúc đẩy” kế hoạch này, bất chấp việc Thủ tướng Starmer khẳng định ông “chịu trách nhiệm thực hiện” các cam kết và thừa nhận rằng “Brexit đã làm chúng ta yếu đi”.

Tờ The Guardian chỉ ra rằng sự hỗn loạn chính trị này có nguy cơ làm suy yếu niềm tin của nhà đầu tư vào trái phiếu chính phủ Anh (gilt) vào thời điểm cực kỳ nhạy cảm của lạm phát.

Thị trường ngoại hối và các điểm nóng đầu tư

Đan xen giữa những dòng chảy thông tin vĩ mô phức tạp là các câu chuyện thị trường riêng lẻ.

Đồng đô la Úc (AUD) chịu áp lực khi một cuộc khảo sát kinh doanh từ NAB cho thấy chi phí đầu vào tăng vọt khiến hoạt động sản xuất kinh doanh hạ nhiệt rõ rệt trong tháng 4, với chỉ số niềm tin doanh nghiệp vẫn “bi quan sâu sắc”. Đồng đô la New Zealand (NZD) cũng trượt xuống dưới mức 0.5900 USD khi tâm lý e ngại rủi ro địa chính trị đè nặng. Trên thị trường ngoại hối, các cặp tiền tệ chính như EUR/USD hướng về vùng 1.1750, trong khi USD/CHF tìm cách mở rộng đà tăng lên trên 0.7800 nhờ đồng bạc xanh vững giá.

Bloomberg cho thấy mối tương quan giữa đồng đô la và chỉ số đo lường mức độ né tránh rủi ro đang ở mức cao nhất trong 3 năm.

Tại châu Á, cổ phiếu Samsung lao dốc giữa lúc các cuộc đàm phán với lực lượng lao động đình công đang diễn ra căng thẳng, trong khi Trung Quốc chứng kiến doanh số bán ô tô sụt giảm mạnh kéo theo nhu cầu xăng dầu lao dốc không phanh. Thị trường Trung Quốc cũng ghi nhận niềm tin đang quay trở lại đối với cổ phiếu khi các khoản vay ký quỹ tăng vọt.

Một điểm sáng khác đến từ hoạt động kinh doanh ghi nhận kỷ lục của JPMorgan, và doanh thu của Goldman Sachs tại Nhật Bản đạt mức cao nhất trong 15 năm, cho thấy các ngân hàng ngoại đang tỏa sáng. Trong khi đó, Phố Wall lại có một từ khóa mới “Nacho”, ám chỉ sự kỳ vọng vào chuyến đi sắp tới của Tổng thống Trump tới Trung Quốc, một sự kiện được Bắc Kinh cho rằng họ đang ở “thế mạnh hơn” để thảo luận về vấn đề Đài Loan lần này.

Tất cả những sự kiện và dữ liệu từ khắp các châu lục đều đang đan cài vào nhau, tạo nên một ma trận thông tin phức tạp cho nhà đầu tư. Từ các cuộc họp kín ở Nhật Bản, những lời đe dọa từ Tehran và Washington, cho đến các chỉ số kinh tế chi tiết từ Úc, châu Âu và Mỹ, tất cả đều vẽ nên một viễn cảnh mà ở đó, các nhà hoạch định chính sách toàn cầu đang phải đi trên dây. Những đồn đoán về một giải pháp ngoại giao đã nhường chỗ cho hiện thực về một cuộc đối đầu kéo dài, nơi rủi ro lạm phát đình trệ và giá năng lượng leo thang là những ẩn số khó lường nhất.

Triển vọng phía trước

Tóm lại, thế giới đang chứng kiến một thời khắc mong manh hiếm có. Sự sụp đổ của ngoại giao Mỹ-Iran đang thử thách giới hạn chịu đựng của hệ thống tài chính toàn cầu, trong khi lạm phát, vốn âm ỉ từ lâu, có nguy cơ bùng phát trở lại.

Câu hỏi liệu nền kinh tế toàn cầu có tiếp tục “bẻ cong” mà không “gãy”, như nhận định của Goldman Sachs, hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng kiểm soát xung đột và sự khôn ngoan của các nhà hoạch định chính sách. Trước mắt, mọi ánh mắt đang đổ dồn về dữ liệu CPI của Mỹ. Con số được công bố sẽ là mảnh ghép cuối cùng, có thể xác nhận một đợt thắt chặt tiền tệ mới hoặc thắp lên hy vọng mong manh rằng cơn bão giá đã đi qua.