Vì sao Hàn Quốc bất ngờ gia nhập cuộc đua dự trữ vàng toàn cầu ngay lúc này?

Trong suốt 13 năm, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) không mua thêm bất kỳ lượng vàng vật chất nào cho kho dự trữ quốc gia. Trong khi Ba Lan, Trung Quốc và nhiều ngân hàng trung ương khác liên tục tích lũy vàng kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008, BOK vẫn giữ nguyên 104,4 tấn vàng, phần lớn được lưu ký tại Ngân hàng Trung ương Anh.

Đầu tháng 8/2026, sự im lặng đó kết thúc khi BOK công bố cơ chế mới cho phép mua vàng vật chất sản xuất trong nước. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2013 ngân hàng trung ương này quay lại thị trường vàng vật chất thay vì chỉ đầu tư thông qua các sản phẩm tài chính như ETF.

Quy mô mua dự kiến rất nhỏ, nhưng ý nghĩa lại nằm ở sự thay đổi trong tư duy quản lý dự trữ quốc gia, đặc biệt khi diễn ra đúng thời điểm đồng won mạnh nhất chín tháng và nhiều quốc gia châu Á đang tăng cường các biện pháp ổn định tiền tệ.

Cơ chế mua vàng mới của BOK hoạt động như thế nào?

Theo thông báo ngày 3/8, BOK thiết lập cơ chế hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX), Công ty Lưu ký Chứng khoán Hàn Quốc (KSD) và nhà sản xuất vàng LS MnM. Khung hợp tác được khởi động từ ngày 20/7 và hoàn tất phương thức giao dịch vào đầu tháng 8.

Cơ chế khá đơn giản.

Khi doanh nghiệp có kế hoạch xuất khẩu vàng, họ sẽ đề xuất khối lượng và thời điểm bán cho BOK. Ngân hàng trung ương sẽ cân nhắc nhu cầu quản lý dự trữ, giá vàng trong và ngoài nước cùng điều kiện thị trường trước khi quyết định có mua hay không. Giao dịch được thực hiện dưới hình thức block trade trên thị trường vàng KRX, còn KSD chịu trách nhiệm thanh toán và lưu ký.

BOK chỉ mua lượng vàng dự kiến xuất khẩu thay vì toàn bộ sản lượng trong nước nhằm hạn chế tác động lên cung cầu nội địa. Việc sử dụng block trade cũng giúp giảm ảnh hưởng đến biến động giá, phản ánh cách tiếp cận của một nhà quản lý dự trữ dài hạn thay vì một người tham gia đầu cơ.

Điểm đáng chú ý nhất là BOK thanh toán bằng đồng won ngay trên thị trường nội địa thay vì sử dụng dự trữ ngoại tệ để mua vàng ở nước ngoài như giai đoạn 2011-2013.

Theo chuẩn kế toán quốc tế, vàng tiền tệ vẫn được ghi nhận là tài sản dự trữ chính thức bất kể được mua bằng đồng tiền nào. Điều này giúp BOK gia tăng tài sản dự trữ mà không cần bán trái phiếu Kho bạc Mỹ hay sử dụng USD dự trữ.

Kết hợp với chính sách miễn thuế VAT khi rút vàng khỏi kho lưu ký, cơ chế mới cho thấy Hàn Quốc đang xây dựng một cấu trúc chính sách nhằm tối ưu chi phí chuyển đổi tài sản dự trữ.

Cần phân biệt cơ chế này với việc BOK đầu tư vào ETF vàng từ quý II/2026.

ETF vàng được xếp vào nhóm chứng khoán nước ngoài và không làm tăng lượng vàng dự trữ chính thức, trong khi vàng vật chất mua theo cơ chế mới sẽ trực tiếp bổ sung vào kho dự trữ quốc gia.

Bài học năm 2013 vẫn còn đó, nhưng lần này đã khác

Lần gần nhất BOK mua vàng là giai đoạn 2011-2013 với tổng cộng 90 tấn, gồm 40 tấn năm 2011, 30 tấn năm 2012 và 20 tấn năm 2013. Ngay sau đó, giá vàng lao dốc khiến BOK chịu khoản lỗ định giá lớn và ngừng hoàn toàn việc mua vàng vật chất trong suốt 13 năm.

Đây là ví dụ điển hình của hiệu ứng “ác cảm mất mát” trong tài chính hành vi, khi một quyết định đầu tư không thành công khiến tổ chức trì hoãn việc quay lại thị trường rất lâu dù bối cảnh đã thay đổi.

Tuy nhiên, ở mức giá vàng hiện khoảng 4.360 USD/ounce, 104,4 tấn vàng của BOK hiện có giá trị khoảng 14,6 tỷ USD, gần gấp ba so với giá vốn 4,79 tỷ USD của giai đoạn 2011-2013.

Điều này cũng lý giải sự khác biệt trong cách thống kê tỷ trọng vàng.

Báo cáo dự trữ ngoại hối của BOK ghi nhận vàng ở mức 4,79 tỷ USD, tương đương khoảng 1,1% tổng dự trữ 427,36 tỷ USD vì sử dụng giá vốn lịch sử. Trong khi đó, Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) tính theo giá thị trường nên ước tính tỷ trọng vàng của Hàn Quốc khoảng 3,5% tổng dự trữ, xếp thứ 41 thế giới.

Dù theo cách tính nào, lượng vàng của Hàn Quốc vẫn thấp hơn đáng kể so với các nền kinh tế tương đương.

Nhật Bản nắm giữ 846 tấn, gấp khoảng tám lần Hàn Quốc, còn Đài Loan sở hữu 234,5 tấn. Nếu muốn nâng tỷ trọng vàng lên khoảng 7%, BOK sẽ cần mua thêm hơn 100 tấn, lớn hơn rất nhiều so với tốc độ mua dự kiến theo cơ chế mới.

Quy mô thực tế nhỏ đến mức nào?

Đây là điểm nhà đầu tư cần nhìn rõ thay vì chỉ đọc tiêu đề.

Sản lượng vàng khai thác của Hàn Quốc chỉ khoảng 40-45 tấn/năm, chủ yếu là sản phẩm phụ từ quá trình luyện đồng và kẽm chứ không phải khai thác vàng chuyên biệt. Hai nhà sản xuất chính là LS MnM và Korea Zinc.

Trong số đó, chỉ khoảng 4-5 tấn/năm được dành cho xuất khẩu và cũng là lượng duy nhất BOK có thể mua theo cơ chế mới.

So với việc Ba Lan bổ sung 51 tấn chỉ trong quý II/2026, quy mô này gần như không đáng kể trên thị trường vàng toàn cầu.

Vì vậy, nhiều chuyên gia Hàn Quốc cho rằng cơ chế mới khó tạo ra tác động đáng kể lên quy mô dự trữ ngoại hối.

Khác với Philippines, Ecuador hay Colombia, nơi ngân hàng trung ương mua trực tiếp vàng khai thác trong nước để vừa tăng dự trữ vừa hỗ trợ ngành khai khoáng, Hàn Quốc có nguồn cung vàng nội địa khá hạn chế.

Tuy nhiên, giá trị của chính sách không nằm ở khối lượng mua mà ở việc chính thức mở lại một kênh tích lũy vàng đã bị đóng băng suốt hơn một thập kỷ, đồng thời phát đi tín hiệu về định hướng dài hạn.

Điều này càng rõ hơn khi Bộ Kinh tế và Tài chính Hàn Quốc đồng thời sửa đổi luật thuế, miễn thuế VAT đối với vàng miếng BOK rút khỏi kho lưu ký KSD sau khi mua trên thị trường giao ngay KRX, áp dụng từ ngày 1/1/2027.

Đây là bước chuẩn bị hạ tầng cho các giao dịch trong tương lai chứ không chỉ phục vụ đợt mua hiện tại.

Ông Jung Hee-sup, người phụ trách quản lý dự trữ của BOK, cũng bác bỏ quan điểm cho rằng ngân hàng trung ương đang tranh thủ mua khi giá vàng điều chỉnh. Theo ông, mỗi giao dịch sẽ được đánh giá riêng dựa trên giá vàng trong và ngoài nước cùng điều kiện thị trường, chứ không theo một mức giá mục tiêu.

Điều này cho thấy BOK hoạt động như một nhà quản lý dự trữ dài hạn thay vì một nhà đầu cơ ngắn hạn.

Một chuyên viên tài chính cấp cao cũng nhận định rằng quy mô mua sẽ không lớn, nhưng cơ chế này có ý nghĩa vì tạo ra một kênh mở rộng tỷ trọng vàng trong tương lai.

Vì sao thời điểm này lại đáng chú ý?

Đặt trong bối cảnh toàn cầu, quyết định của BOK hoàn toàn phù hợp với xu hướng chung.

Theo Báo cáo Xu hướng Nhu cầu Vàng quý II/2026 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương đã mua ròng 288,9 tấn vàng trong quý, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước và là mức mua quý II cao nhất từng được ghi nhận.

Ba Lan dẫn đầu với 51 tấn, nâng dự trữ lên 632 tấn và tiến gần mục tiêu 700 tấn. Trung Quốc mua thêm 33 tấn, mức tăng theo quý lớn nhất kể từ quý IV/2023, đưa dự trữ chính thức lên 2.346 tấn.

WGC cũng ghi nhận lượng vàng nhập vào London nhưng không được công bố điểm đến tăng mạnh, cho thấy lượng vàng Trung Quốc tích lũy thực tế có thể còn cao hơn số liệu chính thức.

Ngoài ra, Uzbekistan, Kazakhstan, Cộng hòa Séc và Jordan đều tiếp tục mua vàng, trong khi Nga và Thổ Nhĩ Kỳ là hai nước bán ròng nhiều nhất nhằm bù đắp thâm hụt ngân sách.

Khảo sát Dự trữ Vàng Ngân hàng Trung ương năm 2026 của WGC cũng cho thấy 89% ngân hàng trung ương được hỏi có kế hoạch tiếp tục tăng dự trữ vàng trong vòng 12 tháng tới.

Hai lý do phổ biến nhất là đa dạng hóa dự trữ và phòng ngừa rủi ro địa chính trị.

Trong bối cảnh đó, việc Hàn Quốc, một trong những nền kinh tế có tỷ trọng vàng thấp nhất châu Á, quay trở lại mua vàng không còn là một sự kiện riêng lẻ mà là một phần của xu hướng toàn cầu.

Xu hướng này phản ánh vai trò ngày càng lớn của vàng trong dự trữ quốc gia, khi nhiều ngân hàng trung ương đang giảm dần sự phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD giữa lúc lo ngại về triển vọng tài khóa của Mỹ ngày càng gia tăng.

Đồng won mạnh nhất chín tháng và chiến lược quản trị bảng cân đối

Một điểm rất đáng chú ý là kế hoạch mua vàng của BOK xuất hiện đúng thời điểm đồng won mạnh nhất trong chín tháng.

Tỷ giá USD/KRW giảm về vùng 1.420-1.425, mức cao nhất của won kể từ cuối tháng 2, sau khi từng suy yếu gần 1.470 chỉ hơn một tuần trước.

Động lực đến từ nhiều yếu tố.

Đợt phát hành ADR trị giá khoảng 26,5 tỷ USD của SK Hynix trên Nasdaq kéo theo dòng vốn ngoại chuyển đổi sang won để đầu tư vào ngành bán dẫn. Cùng lúc, xuất khẩu tháng 7 của Hàn Quốc tăng 62,9% so với cùng kỳ lên 98,89 tỷ USD, trong đó xuất khẩu chip tăng tới 179%.

Dự trữ ngoại hối cũng tăng tháng thứ hai liên tiếp lên 427,95 tỷ USD, giúp Hàn Quốc lấy lại vị trí thứ 10 thế giới sau năm tháng, vượt Italy, Pháp và Singapore.

Hiệu ứng này còn giúp chi phí mua vàng của BOK giảm mạnh.

Trong khoảng ba tháng gần nhất, giá vàng thế giới giảm khoảng 7,8%, trong khi đồng won tăng giá gần 3,9% so với USD, kéo tỷ giá từ khoảng 1.474 xuống 1.417.

Kết hợp hai yếu tố này, giá vàng quy đổi sang won giảm khoảng 11,4%, tức người mua vàng tại Hàn Quốc được hưởng “chiết khấu kép”: vừa từ giá vàng quốc tế giảm, vừa từ sức mạnh của đồng nội tệ.

Dù BOK khẳng định không lựa chọn thời điểm theo giá, bối cảnh hiện tại vẫn vô tình tạo ra một cửa sổ chi phí rất thuận lợi để tái cơ cấu dự trữ.

Đáng chú ý hơn, đầu tháng 8 còn chứng kiến đợt phối hợp can thiệp tiền tệ hiếm thấy giữa Mỹ và Nhật Bản nhằm hỗ trợ đồng yên, sau đó Hàn Quốc cũng được ghi nhận có động thái ổn định đồng won.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng công khai nhắc tới biến động của đồng won và nhấn mạnh tầm quan trọng của ổn định tiền tệ khu vực.

Khi ghép các yếu tố này lại, có thể thấy Hàn Quốc đang đồng thời quản trị hai mặt của bảng cân đối quốc gia: một mặt ổn định đồng won, mặt khác từng bước đa dạng hóa dự trữ khỏi cấu trúc quá phụ thuộc vào USD.

Đây là hai phần của cùng một chiến lược quản trị rủi ro chủ quyền trong bối cảnh niềm tin vào hệ thống tiền tệ do Mỹ dẫn dắt đang chịu nhiều thách thức.

Giá vàng đang ở đâu và kịch bản nào phía trước?

Thời điểm BOK quay lại mua vàng cũng khá đặc biệt.

Giá vàng thế giới từng lập đỉnh lịch sử trên 5.600 USD/ounce vào cuối tháng 1/2026 trước khi giảm mạnh, có lúc xuống 3.942 USD trong phiên 30/6, tương đương mức điều chỉnh gần 30%. Tại Hàn Quốc, giá vàng trên sàn KRX cũng giảm khoảng 30% so với vùng đỉnh gần 1 triệu won/don hồi cuối tháng 1.

Sau cuộc họp Fed cuối tháng 7, vàng phục hồi lên trên 4.100 USD, và hiện giao dịch quanh 4.360 USD/ounce, thu hẹp mức giảm so với đỉnh còn khoảng 22-23%.

Về kỹ thuật, giá đã vượt lên trên MA50 quanh 4.150 USD, cho thấy xu hướng phục hồi ngắn hạn tích cực, nhưng vẫn dưới MA200 khoảng 4.590 USD, đồng nghĩa xu hướng tăng trung hạn chưa được xác nhận hoàn toàn.

Chỉ báo RSI 14 cũng tăng từ khoảng 46 lên hơn 69 chỉ trong bốn phiên, tiến sát vùng quá mua 70, hàm ý rủi ro điều chỉnh kỹ thuật ngắn hạn vẫn hiện hữu.

Điều quan trọng là cần tách biệt hai khung thời gian. Dòng mua tích lũy của các ngân hàng trung ương là xu hướng nhiều năm, trong khi biến động giá vài phiên chủ yếu chịu tác động của dòng tiền đầu cơ.

Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đang hạ nhiệt, tạo thêm lực hỗ trợ cho vàng.

Lợi suất 10 năm giảm từ khoảng 4,75% xuống 4,63%, kỳ hạn 2 năm từ 4,28% xuống 4,18%, còn kỳ hạn 30 năm từ 5,27% xuống 5,17%, qua đó làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng.

Dữ liệu CFTC tính đến ngày 28/7 cho thấy nhóm Managed Money đang nắm 119.795 hợp đồng mua ròng, giảm 5.036 hợp đồng so với tuần trước.

Đây vẫn chưa phải mức định vị quá cao so với lịch sử, đồng nghĩa dòng tiền đầu cơ vẫn còn dư địa gia tăng nếu xu hướng tăng được xác nhận.

Báo cáo COT tuần 28/07/2026: Hedge Fund đặt cược chống lại Euro, 74 tỷ USD đang nằm im trong vàng

Báo cáo COT tuần kết thúc 28/7/2026 cho thấy quỹ đòn bẩy tăng bán khống Euro và Yên hàng tỷ USD, trong khi Bảng Anh và Peso Mexico bất ngờ được gom mua. WikiFX phân tích toàn cảnh dòng tiền.

Thông tin 2026-08-03

相关内容

Sự khác biệt giữa hai dòng vốn rất đáng chú ý.

Ngân hàng trung ương như BOK mua chậm, mua đều và không quan tâm biến động ngắn hạn, trong khi các quỹ đầu cơ trên thị trường phái sinh có thể đảo chiều chỉ sau vài phiên dữ liệu kinh tế.

Một điểm khác cần lưu ý là chính Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cũng từng điều chỉnh mạnh số liệu mua vàng của ngân hàng trung ương. Ước tính ban đầu cho quý I/2026 là 244 tấn, nhưng sau đó được điều chỉnh xuống chỉ còn 57 tấn, khi phần lớn khối lượng được phân loại lại sang nhóm giao dịch phi tập trung.

Điều này cho thấy số liệu mua vàng theo quý nên được xem là ước tính có thể điều chỉnh, thay vì dữ liệu cuối cùng. Nhà đầu tư cần theo dõi xu hướng qua nhiều kỳ báo cáo thay vì phản ứng với một con số đơn lẻ.

Trong triển vọng nửa cuối năm, WGC cho rằng giá vàng nhiều khả năng dao động quanh 4.100 USD. Nếu rủi ro địa chính trị leo thang, giá có thể lên vùng 4.500-5.000 USD. Ngược lại, nếu kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh và Fed tiếp tục nâng lãi suất, vàng có thể giảm thêm 5-20%.

WGC cũng chỉ ra rằng cứ mỗi 20-30 tấn vàng mà các ngân hàng trung ương mua vượt mức nền khoảng 600 tấn/năm, giá vàng thường tăng thêm khoảng 1%.

Theo cách tính này, lượng vàng Ba Lan mua trong nửa đầu năm đủ tạo tác động đáng kể đến giá, trong khi 4-5 tấn/năm của Hàn Quốc gần như không tạo ảnh hưởng định lượng.

Vì vậy, động thái của BOK nên được xem là tín hiệu cấu trúc dài hạn, không phải tín hiệu giao dịch ngắn hạn.

Kết luận

Xét về quy mô tuyệt đối, việc Hàn Quốc mua thêm 4-5 tấn vàng mỗi năm sẽ không làm thay đổi cán cân cung cầu của thị trường vàng toàn cầu, và BOK cũng không xem đây là một canh bạc vào xu hướng giá.

Tuy nhiên, về mặt tín hiệu, đây là một mắt xích quan trọng trong xu hướng ngày càng nhiều ngân hàng trung ương đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD. Ngay cả những tổ chức từng “đứng ngoài cuộc chơi” như BOK cũng đã bắt đầu thay đổi.

Khi đặt cạnh đồng won mạnh nhất chín tháng, dòng vốn 26,5 tỷ USD từ đợt phát hành ADR của SK Hynix và các đợt can thiệp tiền tệ phối hợp tại châu Á, câu chuyện không còn đơn thuần là việc mua thêm vài tấn vàng.

Nó phản ánh cách các nền kinh tế xuất khẩu lớn trong khu vực đang từng bước tái cấu trúc bảng cân đối quốc gia để tăng khả năng chống chịu trước những biến động của hệ thống tài chính toàn cầu.

Đối với nhà đầu tư, động thái của BOK không phải là tín hiệu giao dịch ngay lập tức, nhưng là một chỉ báo đáng chú ý về xu hướng dài hạn của dòng tiền dự trữ toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh các ngân hàng trung ương tiếp tục xem vàng là một trụ cột quan trọng trong chiến lược quản lý tài sản quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc dừng mua vàng suốt 13 năm?

Sau khi mua tổng cộng 90 tấn vàng trong giai đoạn 2011 đến 2013, giá vàng thế giới lao dốc ngay sau đó khiến BOK ghi nhận khoản lỗ định giá, dẫn đến quyết định tạm dừng mua vàng vật chất kéo dài suốt 13 năm cho đến khi khung hợp tác mới được công bố vào tháng 8 năm 2026.

Việc BOK mua vàng trở lại có đủ lớn để tác động đến giá vàng thế giới không?

Không đáng kể. Khối lượng mua giới hạn ở mức 4 đến 5 tấn mỗi năm, quá nhỏ so với hàng trăm tấn mà các ngân hàng trung ương lớn khác như Ba Lan hay Trung Quốc mua mỗi quý, nên tác động lên giá vàng thế giới gần như không đo lường được.

Dự trữ vàng của Hàn Quốc hiện đứng ở đâu so với các nước châu Á khác?

Với 104,4 tấn, Hàn Quốc xếp khoảng thứ 39 đến 41 thế giới, chỉ bằng khoảng một phần tám khối lượng của Nhật Bản và thấp hơn cả Đài Loan, dù quy mô kinh tế và dự trữ ngoại hối tổng thể của Hàn Quốc lớn hơn nhiều quốc gia đang nắm giữ nhiều vàng hơn.

Vàng mua qua cơ chế mới của BOK có khác gì vàng ETF mà ngân hàng này đã mua trước đó?

Có khác biệt căn bản. ETF vàng được xếp vào nhóm chứng khoán nước ngoài và không tính vào dự trữ vàng chính thức, trong khi vàng vật chất mua qua khung hợp tác mới trực tiếp làm tăng khối lượng vàng vật chất trong dự trữ quốc gia và được lưu trữ ngay tại Hàn Quốc thay vì gửi ở nước ngoài.

Xu hướng ngân hàng trung ương mua vàng có ý nghĩa gì với nhà đầu tư forex?

Đây là tín hiệu về một lực đỡ giá mang tính cấu trúc dài hạn cho vàng, đồng thời phản ánh xu hướng các quốc gia, đặc biệt tại châu Á, đang chủ động đa dạng hóa dự trữ ngoại hối để giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng đô la, một yếu tố nền tảng đáng theo dõi song song với biến động tỷ giá và chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.