Việt Nam và các quốc gia Châu Á chuẩn bị cho khả năng ông Trump tái đắc cử

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2024 đang đặt các thị trường tài chính châu Á vào thế phải chuẩn bị nhiều phương án chiến lược để đón đầu những thay đổi lớn có thể xảy ra. Hai ứng viên, cựu Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống Kamala Harris, đang đẩy cuộc đua tới hồi kịch tính, và kết quả của cuộc bầu cử sẽ tạo ra nhiều kịch bản khác nhau, với cả cơ hội lẫn rủi ro đáng kể. Tác động của biến động tỷ giá USD, cùng những lo ngại về chiến tranh thương mại và nợ công, khiến các nền kinh tế châu Á phải linh hoạt điều chỉnh chính sách để thích nghi với môi trường đầu tư đầy bất định.

Nếu Trump đắc cử: Kịch bản cho chính sách thương mại và ngoại tệ châu Á

Giới phân tích dự báo rằng, nếu ông Trump giành chiến thắng, chính sách thương mại bảo hộ của Mỹ có thể trở nên mạnh mẽ hơn. Ông đã từng đề xuất áp thuế nhập khẩu lên đến 60% đối với hàng từ Trung Quốc và 20% đối với hàng nhập khẩu từ các quốc gia khác. Điều này sẽ không chỉ tạo sức ép lên nền kinh tế Mỹ mà còn gây ảnh hưởng lớn đến các quốc gia châu Á phụ thuộc vào xuất khẩu, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc – những nước có quan hệ thương mại mật thiết với Mỹ.

Trung Quốc, trong tình huống này, nhiều khả năng sẽ cố gắng giữ ổn định giá trị đồng Nhân dân tệ để tránh xáo trộn quá lớn trên thị trường tài chính và trong nước, khác với lần phá giá mạnh trong cuộc chiến thương mại năm 2018-2019. Tuy nhiên, nếu căng thẳng thương mại leo thang, tỷ giá Nhân dân tệ so với USD có thể trở lại mức 7,2 nhân dân tệ/USD. Đồng yên Nhật, vốn rất nhạy cảm với biến động từ USD, có thể bị mất giá nếu lãi suất tại Mỹ tiếp tục tăng cao dưới thời ông Trump, làm rộng thêm khoảng cách lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản.

Tác động của USD mạnh lên nợ công châu Á

Nếu ông Trump đắc cử, việc đồng USD mạnh lên có thể tạo ra áp lực lớn đối với các nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương có nợ công bằng ngoại tệ cao, như Mông Cổ, Sri Lanka, Bangladesh và Việt Nam – nơi tỷ lệ nợ công bằng USD chiếm hơn 20%. Đồng USD mạnh lên sẽ khiến việc trả nợ khó khăn hơn và tăng chi phí đảo nợ của các quốc gia này. Theo Fitch Ratings, việc phát hành trái phiếu niêm yết bằng USD trong bối cảnh USD tăng giá sẽ khiến chính phủ các nước châu Á càng dễ tổn thương trước các cú sốc tài chính từ bên ngoài.

Đồng yên Nhật – “vùng trú ẩn” tài chính an toàn

Dù có nhiều lần mất giá trong năm nay, đồng yên Nhật vẫn được xem là nơi trú ẩn an toàn cho các nhà đầu tư khi thị trường tài chính thế giới căng thẳng. Theo dữ liệu từ Bloomberg, đồng yên có khả năng sinh lời cao mỗi khi thị trường chao đảo, và cuộc bầu cử này cũng không ngoại lệ. Hiện tại, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản là một trong số ít các ngân hàng trung ương lớn còn duy trì chính sách thắt chặt tiền tệ, khiến đồng yên trở nên hấp dẫn. Trong bối cảnh căng thẳng, Nhật Bản có thể sẽ phải can thiệp để bảo vệ tỷ giá đồng yên, nhất là khi các giao dịch “carry-trade” (vay bằng yên với lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản có lãi suất cao hơn) bị đảo ngược trong tình huống rủi ro.

Kịch bản khi bà Harris thắng và tác động đến thương mại châu Á

Nếu Phó Tổng thống Kamala Harris – ứng viên của Đảng Dân chủ – giành chiến thắng, các chính sách thương mại của Mỹ có thể sẽ tiếp tục duy trì cách tiếp cận hiện tại của chính quyền Tổng thống Joe Biden. Chính quyền Biden đã thực thi các chính sách hỗ trợ sản xuất trong nước như Đạo luật Giảm Lạm phát và Đạo luật CHIPS, khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo và công nghiệp bán dẫn nội địa. Các quốc gia châu Á như Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản, vốn sản xuất linh kiện và thiết bị bán dẫn, có thể tiếp tục hưởng lợi từ chính sách này, góp phần giảm bớt sức ép từ những rủi ro thương mại khác.

Tuy nhiên, với vị trí là trung tâm sản xuất bán dẫn và công nghệ cao, Đài Loan vẫn phải đối mặt với nhiều biến động trong quan hệ thương mại Mỹ – Trung dưới thời bà Harris, nếu bà tiếp tục giữ vững chính sách bảo vệ ngành công nghiệp chiến lược của Mỹ. Các nhà đầu tư sẽ cần chuẩn bị kỹ càng cho các kịch bản khác nhau, tuỳ vào hướng đi của người thắng cử.

Kết luận

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2024 chắc chắn sẽ là một nhân tố tác động lớn đến thị trường tài chính châu Á trong tương lai gần. Dù kết quả cuối cùng là ông Trump hay bà Harris chiến thắng, các quốc gia và nhà đầu tư châu Á đều cần phải sẵn sàng ứng phó với những thách thức và cơ hội từ các chính sách của hai ứng viên. Đồng yên Nhật có thể tiếp tục đóng vai trò là “vùng trú ẩn an toàn” khi thị trường biến động, trong khi đồng USD mạnh có thể làm tăng gánh nặng nợ công của các quốc gia châu Á có nợ niêm yết bằng USD. Kết quả bầu cử ra sao thì thị trường tài chính châu Á cũng sẽ phải trải qua một giai đoạn đầy biến động và thích nghi trong những tháng tới.