Bitcoin lao dốc hơn 3%, thanh lý khủng 865 triệu USD giữa cơn bão thuế quan Trump – Greenland

Sáng ngày 19/01/2026, thị trường tiền mã hóa chứng kiến một đợn bán tháo dữ dội khi Bitcoin mất hơn 3% giá trị, kéo theo hơn 865 triệu USD vị thế bị xóa sổ. Nguyên nhân sâu xa không nằm ở các yếu tố nội tại của crypto, mà đến từ một cơn địa chấn địa chính trị: mối đe dọa tái khơi mào chiến tranh thương mại Mỹ - EU xoay quanh tham vọng kiểm soát Greenland của Tổng thống Donald Trump.

Phiên giao dịch châu Á sáng thứ Hai 19/01/2026 đã mở ra một tuần đầy biến động. Trong khi thị trường chứng khoán và trái phiếu Mỹ đóng cửa nghỉ lễ Martin Luther King Jr., và giới lãnh đạo toàn cầu tập trung tại Davos cho Diễn đàn Kinh tế Thế giới, một làn sóng bán tháo đã ập xuống thị trường tiền điện tử.

Theo dữ liệu từ CoinGecko, Bitcoin đã giảm mạnh 3.1%, từ mức 95.385 USD xuống còn 92.415 USD. Đợt sụt giảm này không chỉ là một cú điều chỉnh kỹ thuật thông thường, mà nó đã kích hoạt một cuộc “thanh trừng” đòn bẩy khổng lồ, với tổng giá trị vị thế bị thanh lý lên tới 865 triệu USD. Đáng chú ý, khoảng 90% trong số đó là các vị thế mua (long), cho thấy phần lớn nhà đầu tư đang kỳ vọng tiếp tục đà tăng từ tuần trước và đã bị bất ngờ.

Sự sụt giảm nhanh chóng lan tỏa khắp thị trường tiền điện tử. Các altcoin đồng loạt lao dốc, kéo tổng vốn hóa thị trường giảm 2.8% xuống còn 3.26 nghìn tỷ USD chỉ trong vòng 24 giờ. Nhìn rộng hơn, tính từ thứ Năm tuần trước, thị trường đã bốc hơi hơn 111 tỷ USD giá trị. Sự kiện này một lần nữa minh chứng cho tính biến động cao và mức độ nhạy cảm của các tài sản kỹ thuật số trước những cú sốc từ bên ngoài.

Nguyên nhân then chốt của đợt bán tháo này, theo phân tích của các chuyên gia, xuất phát từ Washington và Brussels, hơn là từ bản thân công nghệ blockchain. Lai Yuen, một nhà phân tích đầu tư tại Fisher8 Capital, giải thích với Decrypt rằng thị trường tiền điện tử đang phản ứng với sự trở lại của căng thẳng thương mại Mỹ-EU và những lo ngại về các đề xuất thuế quan mới.

Chỉ vài ngày trước chuyến công du tới Davos, Tổng thống Donald Trump đã công khai đe dọa áp đặt mức thuế xuất khẩu 10% lên tám quốc gia đồng minh châu Âu, bao gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Lý do: các quốc gia này phản đối kế hoạch của Mỹ nhằm kiểm soát Greenland – vùng lãnh thổ tự trị giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược ở Bắc Cực. Ông Trump cảnh báo mức thuế này sẽ tăng vọt lên 25% vào ngày 1/6 nếu không đạt được thỏa thuận mua lại.

Những tuyên bố này ngay lập tức nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Bộ trưởng Ngân khố Mỹ Scott Bessent. Trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình “Meet the Press” của NBC, ông Bessent nhấn mạnh rằng “cuộc chiến giành Bắc Cực là có thật” và việc Greenland trở thành một phần của nước Mỹ là phù hợp với lợi ích quốc gia tốt nhất. Ông còn bổ sung một nhận định gây tranh cãi rằng “châu Âu quá yếu để tự đảm bảo an ninh cho chính mình”.

Đoạn video phỏng vấn này đã được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, trong đó có bài đăng từ tài khoản phân tích kinh tế có tiếng The Kobeissi Letter trên X.

Phản ứng từ phía châu Âu diễn ra nhanh chóng và kiên quyết. Liên minh châu Âu (EU) lên án hành động của Mỹ, coi đây là một sự đe dọa không thể chấp nhận được đối với các liên minh xuyên Đại Tây Dương. Các nguồn tin từ Reuters, The Guardian và BBC cho biết EU đang cân nhắc các biện pháp trả đũa có giá trị lên tới 108 tỷ USD.

Thủ tướng Đan Mạch đã tuyên bố “châu Âu sẽ không bị tống tiền”, trong khi Chủ tịch Ủy ban Châu Âu khẳng định sự đoàn kết trước các mối đe dọa. Tuy nhiên, một số quan chức có vẻ nghiêng về giải pháp đàm phán để tránh leo thang căng thẳng. Tờ Washington Post nhận định rằng việc phát động một cuộc chiến thương mại khác với châu Âu khó có thể giúp Mỹ đạt được Greenland, mà thay vào đó chỉ làm phức tạp hóa mối quan hệ đồng minh NATO vốn đã mong manh.

Ngay tại nước Mỹ, ý tưởng này cũng vấp phải sự phản đối đáng kể. Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos cho thấy chỉ có 17% người Mỹ ủng hộ nỗ lực sáp nhập Greenland của ông Trump. Ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa, các nghị sĩ như Thom Tillis và Lisa Murkowski đã công khai chỉ trích các mối đe dọa thuế quan, gọi đó là những bước đi không cần thiết và gây chia rẽ. Dù vậy, chính quyền Trump vẫn giữ thái độ cứng rắn, định vị vấn đề Greenland như một mối quan tâm an ninh quốc gia khẩn cấp.

Sự bất ổn địa chính trị này được phản ánh rõ nét trên các thị trường dự đoán. Trên nền tảng Myriad Markets, thuộc công ty mẹ DASTAN của Decrypt, xác suất mà người dùng đặt cược cho sự kiện “Trump sẽ đưa ra đề nghị chính thức mua lại Greenland trước tháng 7/2026” đã tăng vọt 57%, từ 34.7% vào ngày 17/01 lên 54.5% tại thời điểm hiện tại.

Thị trường dự đoán này mới chỉ được mở từ ngày 8/1, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng vào kịch bản nhạy cảm này. Các nền tảng dự đoán khác như Polymarket hay Kalshi cũng ghi nhận sự gia tăng hoạt động, dù đưa ra xác suất thấp hơn, trong khoảng 10-40% cho việc Mỹ kiểm soát một phần Greenland vào cuối nhiệm kỳ.

Quay trở lại với thị trường tài chính, Ryan Lee, Trưởng nhóm phân tích tại Bitget, nhận định rằng đợt điều chỉnh gần đây của Bitcoin ít được thúc đẩy bởi các yếu tố cơ bản đặc thù của tiền mã hóa, mà chủ yếu là do sự thay đổi rộng hơn trong tâm lý chấp nhận rủi ro toàn cầu.

Ông Lee cho biết, “Sự bất ổn vĩ mô gia tăng, kết hợp với hoạt động chốt lời sau một đà tăng mạnh, đã đẩy các nhà đầu tư vào tư thế thận trọng hơn trên khắp các loại tài sản như cổ phiếu, hàng hóa và tài sản số.” Ông dự báo Bitcoin có thể sẽ giao dịch trong một phạm vi hẹp trong nửa cuối tháng Một, với mức hỗ trợ quan trọng hình thành xung quanh vùng giá giữa 80.000 USD. Một số phân tích khác còn cảnh báo về khả năng điều chỉnh sâu hơn nếu căng thẳng thương mạo tiếp tục leo thang.

Cần nhìn nhận rằng, câu chuyện về Greenland không phải là mới. Các đời tổng thống Mỹ từ thế kỷ trước đã từng cân nhắc việc sở hữu hòn đảo giàu tài nguyên khoáng sản và có vị trí chiến lược này. Tuy nhiên, dưới thời Trump, vấn đề được đẩy lên một cấp độ chưa từng có, kết hợp giữa đe dọa kinh tế trực tiếp và lập luận an ninh quốc gia.

Các nhà phân tích từ Fox News và Politico cho rằng động thái này nhằm củng cố vị thế của Mỹ ở Bắc Cực, nơi Nga và Trung Quốc đang không ngừng mở rộng ảnh hưởng. Dù vậy, chiến thuật áp thuế lên các đồng minh NATO bị nhiều chuyên gia coi là một rủi ro lớn, có nguy cơ làm suy yếu cấu trúc liên minh phương Tây về lâu dài.

Đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là những người mới tham gia vào thị trường forex và tiền điện tử, đợt biến động ngày 19/01 là một bài học thực tế sinh động về sự kết nối chặt chẽ giữa tài sản kỹ thuật số và các yếu tố địa chính trị, kinh tế vĩ mô toàn cầu.

Trong khi Bitcoin từng được một số người ví như “vàng kỹ thuật số”, thì phản ứng của nó trước căng thẳng lần này lại cho thấy đặc tính của một tài sản rủi ro, tương tự như cổ phiếu công nghệ. Khi bất ổn gia tăng, dòng tiền có xu hướng rút lui khỏi các tài sản mang tính đầu cơ cao để tìm đến những nơi trú ẩn an toàn hơn như vàng – vốn cũng đang tăng giá kỷ lục, tiến sát mốc 4.660 USD/ounce trong cùng thời điểm.

Tóm lại, cú lao dốc hơn 3% và thảm họa thanh lý 865 triệu USD của Bitcoin không đơn thuần là một sự kiện kỹ thuật. Nó là tấm gương phản chiếu những rạn nứt địa chính trị nghiêm trọng đang tái xuất hiện giữa các đồng minh phương Tây.

Với hội nghị Davos đang diễn ra và làn sóng chỉ trích, đe dọa từ cả hai bên bờ Đại Tây Dương, thị trường tài chính toàn cầu, bao gồm cả tiền điện tử, được dự báo sẽ còn đối mặt với những biến động không nhỏ trong những ngày tới. Điều này đòi hỏi các nhà đầu tư phải theo dõi sát sao mọi diễn biến liên quan đến cuộc đối đầu thương mại Greenland, đồng thời duy trì một chiến lược quản lý rủi ro chặt chẽ và kỷ luật để bảo vệ danh mục đầu tư của mình trước những cơn bão bất ngờ từ thế giới thực.