Đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng bằng chiêu “lướt sóng" USD lĩnh án tù chung thân

Từ một chiêu bài “lướt sóng” ngoại tệ tưởng chừng khéo léo, Trần Thị Minh Huệ đã dựng nên một vụ lừa đảo quy mô hàng trăm tỷ đồng, làm rung chuyển niềm tin của nhiều nạn nhân thân quen. Bản án chung thân vừa được tuyên là dấu chấm hết cho một chuỗi hành vi được dàn dựng công phu đến từng chi tiết.

Bị cáo Trần Thị Minh Huệ bị đưa ra xét xử tại phiên toà - Nguồn: Báo ANTD

Vụ án của bị cáo Trần Thị Minh Huệ (sinh năm 1980, trú tại phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy cũ, Hà Nội) vừa bị Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tuyên phạt tù chung thân về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là một minh chứng đắt giá, với tổng số tiền chiếm đoạt lên đến hơn 140 tỷ đồng.

Điều đáng nói ở đây không chỉ là quy mô số tiền khổng lồ, mà chính là quy trình dàn dựng kịch bản để tạo dựng niềm tin một cách có chủ đích của Huệ. Theo diễn biến phiên tòa, bị cáo này hoàn toàn không có khả năng hay mối quan hệ đặc biệt nào để mua USD từ các ngân hàng Nhà nước với giá ưu đãi. Thay vào đó, thủ đoạn của cô ta bắt đầu từ những thao tác nghiên cứu thị trường rất bài bản.

Huệ thường xuyên truy cập vào các trang thông tin “Tỷ giá ngoại tệ” để cập nhật bảng giá chính thức từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các ngân hàng thương mại. Không dừng lại ở đó, cô ta còn chủ động gọi điện đến các cửa hàng vàng bạc để thăm dò tỷ giá USD trên thị trường tự do.

Sau khi có đầy đủ dữ liệu, Huệ tự tay “chế” ra một mức tỷ giá mua vào cụ thể để thông báo với các nạn nhân. Mức giá này luôn được thiết kế nằm trong khoảng giữa: thấp hơn giá thị trường tự do để hấp dẫn người bán, nhưng lại cao hơn giá ngân hàng để tạo ra khoản chênh lệch hứa hẹn lợi nhuận.

Khoản chênh lệch này được Huệ giải thích một cách rất hợp lý là “chi phí hoa hồng” phát sinh khi mua USD tại các ngân hàng thương mại. Cách tiếp cận này khiến câu chuyện của cô ta trở nên đáng tin một cách khó chối cãi, vì nó dựa trên những con số có thật và logic thị trường.

Thủ đoạn tưởng chừng đơn giản ấy lại phát huy hiệu quả đến kinh ngạc, biến Huệ thành một “chuyên gia” đáng tin cậy trong mắt các nạn nhân, phần lớn là người quen, thân thiết.

Một trong những trường hợp điển hình là chị Lưu Thị L. (sinh năm 1974). Được Huệ rủ rê góp vốn đầu tư, vào ngày 15/8/2022, chị L. đã tin tưởng chuyển tiền khi Huệ thông báo có thể mua USD từ NHNN với giá chỉ 22.500 đồng/USD. Tổng cộng từ ngày 15/8 đến 23/10/2022, chị L. đã chuyển khoản cho Huệ số tiền lên tới 30 tỷ đồng.

Để vững tin, Huệ thậm chí còn chuyển lại cho chị L. 8,9 tỷ đồng được gọi là “tiền lãi”, và chốt khoản nợ còn lại là 21,1 tỷ đồng. Sau cú “đánh lừa cảm xúc” này, Huệ bất ngờ cắt đứt mọi liên lạc, biến 21,1 tỷ đồng của chị L. thành món nợ không có hồi kết.

Tuy nhiên, nạn nhân chịu thiệt hại nặng nề nhất trong vụ án này phải kể đến chị Vũ Thị Thanh T. (sinh năm 1976). Màn kịch dựng lên cho chị T. còn công phu hơn.

Đầu tiên, Huệ tuyên bố bản thân đang giữ 170.000 USD và chị T. đồng ý mua với giá 23.750 đồng/USD, tương đương hơn 5 tỷ đồng. Điều bất ngờ là Huệ thực sự giao số USD này cho chị T. Hành động “chân thật” này đã đánh gục hoàn toàn sự đề phòng, biến chị T. thành một đối tác tin cậy tuyệt đối. Niềm tin đã được mua chuộc bằng chính số USD thật đó.

Sau đó, từ ngày 16/9 đến 25/10/2022, chị T. tiếp tục gửi cho Huệ một số tiền khổng lồ: hơn 298 tỷ đồng để nhờ mua bán USD. Nhận tiền, Huệ chỉ dùng hơn 185 tỷ đồng để thực sự mua USD trên thị trường tự do (với giá cao) và giao lại cho chị T., phần còn lại bị chiếm đoạt.

Kết quả, theo cáo buộc, tổng số tiền chị T. bị Huệ chiếm đoạt lên đến hơn 94,6 tỷ đồng. Đây là một minh họa rõ ràng cho mô hình Ponzi cổ điển: dùng tiền của nhà đầu tư sau để trả lãi hoặc thực hiện một phần giao dịch cho nhà đầu tư trước, tạo vỏ bọc hợp pháp và duy trì dòng tiền.

Quá trình điều tra vụ án còn hé lộ một mạng lưới giao dịch phức tạp. Huệ khai nhận đã đăng ký và sử dụng 11 tài khoản ngân hàng cùng đứng tên mình để nhận và chuyển tiền. Số tiền nhận được không chỉ dùng để mua USD trả cho các nạn nhân mà còn để chi tiêu cá nhân xa xỉ và quan trọng hơn là lấp đầy các khoản lỗ từ việc “làm ăn thua lỗ” trước đó.

Một hành vi đáng chú ý khác là việc Huệ thường xuyên đến các ngân hàng ở Hà Nội để rút tiền mặt số lớn. Tại đây, cô ta tiếp cận những người có nhu cầu chuyển tiền vào tài khoản (ví dụ doanh nghiệp cần nộp tiền, trả lương) để thỏa thuận nhận tiền mặt của họ và chuyển khoản ngược lại.

Hành vi này, theo lời khai, được thực hiện với những người hoàn toàn xa lạ, không rõ lai lịch, và bản thân Huệ cũng không nhớ chi tiết. Điều này cho thấy dòng tiền trong các tài khoản của Huệ cực kỳ phức tạp, đan xen giữa tiền của nạn nhân và các giao dịch tiền mặt không minh bạch khác.

Nhằm khôi phục tối đa thiệt hại cho các bị hại, cơ quan điều tra đã có những biện pháp kiên quyết. Tất cả các tài khoản ngân hàng liên quan mà Huệ chuyển tiền đến đều bị sao kê và ngăn chặn giao dịch.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng tiến hành ngăn chặn giao dịch đối với nhiều tài sản có giá trị mà Huệ sở hữu hoặc có liên quan, bao gồm 2 căn hộ chung cư, một chiếc xe ô tô nhãn hiệu Lexus RX350 cùng nhiều tài sản khác. Hành động này nhằm mục đích thu hồi tài sản, bồi thường một phần thiệt hại cho các nạn nhân, đồng thời thể hiện tính răn đe mạnh mẽ của pháp luật.

Vụ án của Trần Thị Minh Huệ không đơn thuần chỉ là một vụ lừa đảo quy mô lớn. Nó phơi bày một kịch bản hoàn hảo mà những kẻ lừa đảo tài chính có thể dựng lên: khai thác sự thiếu hiểu biết chuyên sâu về cơ chế thị trường, sử dụng những thông tin thật để dệt nên lời nói dối, và quan trọng nhất, lợi dụng chính niềm tin từ các mối quan hệ thân quen.

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, các kênh đầu tư an toàn mang lại lợi nhuận cao lại hạn chế, thì những lời mời gọi “lướt sóng”, “chênh lệch lãi suất” hay “giao dịch nội bộ” luôn có sức hút khó cưỡng.

Bài toán đặt ra cho mỗi nhà đầu tư, đặc biệt là các cá nhân, chính là sự tỉnh táo. Mọi giao dịch tài chính, đặc biệt những giao dịch hứa hẹn lợi nhuận vượt trội so với mặt bằng chung và diễn ra bên ngoài các kênh chính thống, được kiểm soát, đều cần được xem xét dưới lăng kính hoài nghi lành mạnh.

Thay vì tin vào những con số “biết nói” được một cá nhân đưa ra, việc tham khảo thông tin từ các tổ chức tài chính hợp pháp, có giấy phép và tự mình tìm hiểu cơ chế vận hành thị trường là vũ khí phòng thân hữu hiệu nhất.