Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ tuyên bố sẵn sàng can thiệp ngoại hối đồng Franc

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) vừa gửi đi một thông điệp đầy tính toán và thận trọng tới thị trường tài chính toàn cầu. Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang đối mặt với những cơn gió ngược từ chính sách thương mại và biến động tỷ giá, phát biểu mới nhất của Chủ tịch Hội đồng Quản trị SNB, Martin Schlegel, tại Zurich vào ngày 24 tháng 2 năm 2026 đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về những thách thức và định hướng chính sách của một trong những ngân hàng trung ương quan trọng nhất châu Âu.

Trọng tâm trong tuyên bố của ông Schlegel là sự khẳng định về một lập trường chính sách ổn định, tập trung hoàn toàn vào bức tranh giá cả trung hạn thay vì những biến động ngắn hạn.

Dữ liệu hiện tại cho thấy lạm phát của Thụy Sĩ trong tháng 1 năm 2026 chỉ ở mức 0,1%, một con số hoàn toàn trùng khớp với số liệu chính thức từ cơ quan thống kê quốc gia và nằm sát biên dưới của mục tiêu 0-2% mà SNB theo đuổi. Mức lạm phát này được ông mô tả là cực kỳ trầm lắng và cho thấy áp lực giá gần như không thay đổi. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất là SNB không hề tỏ ra lo lắng trước những biến động nhất thời.

Lạm phát có thể âm nhưng không báo động

Một trong những tình tiết quan trọng nhất từ bài phát biểu là việc ông Schlegel thừa nhận khả năng Thụy Sĩ có thể đối mặt với một vài tháng lạm phát âm trong thời gian tới. Dù vậy, ông nhấn mạnh rằng những con số âm mang tính tạm thời này sẽ không phải là tín hiệu báo động hay nguyên nhân để các nhà hoạch định chính sách ngay lập tức can thiệp.

Quan điểm này củng cố triết lý điều hành xuyên suốt của SNB: mọi quyết định đều được đưa ra dựa trên các xu hướng dài hơi, và ngân hàng trung ương này thực sự kỳ vọng lạm phát sẽ tăng trở lại trong những tháng tới. Điều này cho thấy ngân hàng trung ương không phản ứng vội vã trước từng dữ liệu hàng tháng mà luôn có một tầm nhìn xa hơn để duy trì sự ổn định.

Nhận định này hoàn toàn trùng khớp với dự báo có phần thận trọng từ các tổ chức quốc tế. Trước đó, vào tháng 12 năm ngoái, SNB đã hạ dự báo lạm phát trung bình năm 2026 xuống còn 0,3%.

Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế từ Pantheon Macroeconomics cho rằng, ngay cả khi lạm phát xuống dưới 0 trong vài tháng, SNB nhiều khả năng vẫn sẽ ngồi yên trong năm nay do mối quan tâm lớn hơn dành cho bức tranh giá cả trung hạn. UBS cũng đồng quan điểm khi dự báo lạm phát cả năm 2026 ở mức 0,3%, một con số đủ để đảm bảo lạm phát trung bình năm vẫn dương và không gây ra quá nhiều lo ngại, qua đó củng cố thêm cho lập trường kiên nhẫn của SNB.

Bài toán lãi suất 0% và vũ khí can thiệp luôn trong tư thế sẵn sàng

Với lãi suất chính sách hiện đang ở mức 0%, SNB thừa nhận họ đã sử dụng gần hết dư địa cho nới lỏng thông thường. Chính ông Schlegel đã mô tả sự kết hợp giữa lạm phát thấp và lãi suất 0% là một môi trường đầy thách thức cho chính sách tiền tệ. Chính vì vậy, một công cụ khác trở nên nổi bật hơn bao giờ hết: can thiệp thị trường ngoại hối (FX). Ông Schlegel nhắc lại một cách dứt khoát rằng SNB sẵn sàng can thiệp vào thị trường ngoại hối bất cứ lúc nào nếu thấy cần thiết để đảm bảo sự ổn định giá cả.

Đây là công cụ đặc biệt quan trọng giúp kiểm soát sức mạnh của đồng Franc Thụy Sĩ (CHF) - đồng tiền vốn nổi tiếng là nơi trú ẩn an toàn trong những thời kỳ bất ổn toàn cầu. Một đồng Franc mạnh quá mức sẽ làm giảm sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu Thụy Sĩ và kéo lạm phát xuống thấp hơn. Vì vậy, cam kết can thiệp được xem là yếu tố then chốt có thể gây biến động cho CHF trên thị trường quốc tế.

Các nhà phân tích nhận định thị trường hiện không kỳ vọng một đợt nới lỏng ngay lập tức, nhưng rủi ro can thiệp từ SNB vẫn là một yếu tố swing quan trọng có thể tạo ra những biến động mạnh trên các cặp tiền tệ liên quan đến CHF như EUR/CHF hay USD/CHF.

Mặc dù khẳng định sẵn sàng hành động, nhưng cánh cửa dẫn đến các biện pháp tiêu cực hơn như lãi suất âm đang được đặt ở một ngưỡng cao hơn nhiều so với trước đây. Trước đó, trong các phát biểu đầu tháng 2, ông Schlegel đã rất thận trọng khi đề cập đến vấn đề này khi thừa nhận SNB có thể đưa lãi suất xuống vùng âm, nhưng ngưỡng để thực hiện điều đó đã được nâng lên và đây là một quyết định không hề dễ dàng.

Ký ức về chính sách lãi suất âm kéo dài từ cuối năm 2014 đến năm 2022 với những phản ứng trái chiều từ các ngân hàng và người gửi tiền vẫn còn đó, khiến SNB phải cân nhắc rất kỹ trước khi tái sử dụng công cụ này.

Thuế quan Mỹ gây sức ép lên 1/4 doanh nghiệp Thụy Sĩ và phản ứng thích ứng

Bên cạnh các vấn đề nội tại, bối cảnh kinh tế toàn cầu, đặc biệt là chính sách thuế quan từ Mỹ, đang là một ẩn số lớn. Ông Schlegel cảnh báo rằng thuế quan của Mỹ và sự bất định gia tăng đang đè nặng lên tăng trưởng kinh tế thế giới, chính Thụy Sĩ đã cảm nhận rõ ràng về tác động này. Một cuộc khảo sát của chính SNB cho thấy khoảng một trong bốn doanh nghiệp, tương đương 25%, báo cáo chịu ảnh hưởng tiêu cực từ thuế quan.

Trong số đó, các công ty trong lĩnh vực kỹ thuật (engineering firms) là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất, với gần một trong mười doanh nghiệp ghi nhận mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trước tình hình đó, một số doanh nghiệp đã chủ động điều chỉnh chuỗi cung ứng, chuyển một phần sản xuất sang các quốc gia chịu mức thuế từ Mỹ thấp hơn hoặc thậm chí chuyển trực tiếp hoạt động sản xuất sang Mỹ để giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ các công ty chưa đưa ra bất kỳ biện pháp đối phó cụ thể nào.

Những con số này cho thấy, dù Thụy Sĩ là một nền kinh tế mở và phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, khả năng thích ứng và sức bền của doanh nghiệp đang giúp giảm nhẹ phần nào tác động từ căng thẳng thương mại.

Bất chấp những tác động tiêu cực đó, ông Schlegel lưu ý rằng nhiều lĩnh vực của nền kinh tế vẫn tỏ ra kiên cường hơn so với dự kiến ban đầu. UBS, trong một báo cáo gần đây, cũng chỉ ra sự phân hóa rõ rệt. Trong khi các nhà xuất khẩu phụ thuộc nhiều vào đồng USD chịu ảnh hưởng kép từ thuế quan và đồng Franc mạnh, có tới 11% doanh nghiệp cho rằng xuất khẩu sang Mỹ không còn mang lại lợi nhuận, thì các doanh nghiệp định hướng nhập khẩu lại không bị ảnh hưởng nặng nề như vậy.

Kết luận

Tất cả những nhận định trên đều được các nguồn tin uy tín như Reuters và Bloomberg xác nhận độc lập ngay sau sự kiện. Các chuyên gia từ UBS dự báo lãi suất SNB sẽ giữ nguyên ở mức 0% ít nhất trong 12 tháng tới, và ngân hàng trung ương này sẽ chỉ can thiệp ngoại hối một cách có chọn lọc nếu thực sự cần thiết.

Trong khi đó, các nhà phân tích tại Rabobank và ING cũng lưu ý rằng sức mạnh của đồng Franc Thụy Sĩ hiện nay chủ yếu xuất phát từ vai trò trú ẩn an toàn giữa bối cảnh địa chính trị và thương mại bất ổn. Họ cho rằng thị trường khó có thể kỳ vọng vào một động thái nới lỏng ngay lập tức, nhưng rủi ro can thiệp ngoại hối vẫn là yếu tố then chốt có thể làm biến động mạnh tỷ giá.

Đối với các nhà đầu tư, lập trường của SNB là chìa khóa để dự đoán xu hướng của đồng Franc Thụy Sĩ, và khi đồng tiền này mạnh lên quá mức, nó sẽ làm giảm sức cạnh tranh xuất khẩu và kìm hãm lạm phát. Ngược lại, nếu SNB quyết định can thiệp bằng cách bán Franc để mua ngoại tệ khác, đồng tiền này có thể suy yếu, mở ra những cơ hội giao dịch tiềm năng trên các cặp tiền như EUR/CHF hay USD/CHF.

Tổng thể, phát biểu lần này của SNB tiếp tục củng cố hình ảnh một ngân hàng trung ương kiên định và có tầm nhìn xa. Họ không hoảng loạn trước những con số lạm phát thấp hay nguy cơ âm tạm thời, đồng thời đặt trọng tâm vào mục tiêu trung hạn.

Công cụ can thiệp ngoại hối được đặt trong tư thế luôn sẵn sàng, như một lời nhắc nhở mạnh mẽ tới thị trường về quyết tâm bảo vệ sự ổn định giá cả và nền kinh tế Thụy Sĩ trước mọi thách thức từ cả bên trong lẫn bên ngoài.