Quốc hội Mỹ tìm kiếm lối thoát cho cuộc chiến với Iran khi xung đột kéo dài

Tổng thống Donald Trump đã đưa nước Mỹ vào cuộc chiến mà không cần sự ủng hộ bằng một lá phiếu từ Quốc hội, nhưng giờ đây các nhà lập pháp ngày càng đặt nhiều câu hỏi về thời điểm, cách thức và chi phí để kết thúc cuộc chiến với Iran.

Sau ba tuần xung đột, những tổn thất đang dần hiện rõ. Ít nhất 13 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng và hơn 230 người bị thương. Lầu Năm Góc đang trình lên Nhà Trắng một đề xuất xin 200 tỷ USD kinh phí cho chiến tranh. Các đồng minh đang bị tấn công, giá dầu tăng vọt và hàng ngàn binh sĩ Mỹ đang được triển khai đến Trung Đông mà chưa thấy hồi kết.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis, đảng Cộng hòa đến từ North Carolina, đã đặt câu hỏi với Hãng tin AP: “Câu hỏi thực sự là: Cuối cùng thì chúng ta đang cố gắng đạt được điều gì?”. Ông nói rằng ủng hộ bất cứ điều gì nhằm loại bỏ các giáo sĩ Hồi giáo, nhưng cuối cùng phải có một cách trình bày chiến lược rõ ràng về mục tiêu.

Tổng thống Trump hôm thứ Sáu tuần trước cho biết ông đang cân nhắc việc “kết thúc” các hoạt động quân sự, dù đồng thời cũng vạch ra những mục tiêu và nhiệm vụ mới.

Quốc hội đang đứng yên

Quyết định của Tổng thống đảng Cộng hòa nhằm phát động cuộc chiến do Mỹ và Israel dẫn đầu với Iran đang thử thách sự kiên định của Quốc hội, nơi đang nằm dưới sự kiểm soát của đảng ông. Các nghị sĩ Cộng hòa phần lớn vẫn đứng về phía tổng tư lệnh, nhưng sẽ sớm phải đối mặt với những lựa chọn quan trọng hơn trong thời chiến.

Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, tổng thống có thể tiến hành các hoạt động quân sự trong vòng 60 ngày mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội. Cho đến nay, các nghị sĩ Cộng hòa đã dễ dàng bác bỏ một số nghị quyết từ đảng Dân chủ nhằm ngăn chặn chiến dịch quân sự.

Tuy nhiên, các nhà lập pháp cho biết chính quyền sẽ cần đưa ra một chiến lược toàn diện hơn trong thời gian tới, nếu không sẽ phải đối mặt với phản ứng từ Quốc hội, đặc biệt khi họ đồng thời được yêu cầu phê duyệt hàng tỷ USD chi tiêu mới.

Phát biểu của Tổng thống Trump rằng chiến tranh sẽ kết thúc “khi tôi cảm thấy nó trong xương tủy” đã gây ra sự lo ngại. Thượng nghị sĩ Mark Warner, đảng Dân chủ đến từ Virginia, cho rằng tuyên bố như vậy thật điên rồ.

Chủ tịch Hạ viện: Nhiệm vụ gần như đã hoàn thành

Có vẻ như đảng của tổng thống sẽ không trực tiếp thách thức ông, ngay cả khi cuộc xung đột kéo dài. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã tuyên bố rằng hoạt động quân sự sẽ kết thúc nhanh chóng. Ông Johnson, đảng Cộng hòa đến từ Louisiana, nói với AP trong tuần này rằng nhiệm vụ ban đầu hiện đã gần như hoàn thành.

Chủ tịch Hạ viện cho biết mục tiêu là vô hiệu hóa tên lửa đạn đạo, các cơ sở sản xuất của Iran và vô hiệu hóa hải quân nước này, và những mục tiêu đó đã đạt được. Ông thừa nhận rằng khả năng Iran đe dọa tàu thuyền ở eo biển Hormuz đang khiến cuộc chiến kéo dài thêm một chút, đặc biệt khi các đồng minh của Mỹ phần lớn từ chối yêu cầu hỗ trợ của tổng thống.

Johnson nói rằng ngay khi tình hình được ổn định trở lại, ông cho rằng cuộc chiến gần như đã kết thúc.

Tuy nhiên, các mục tiêu mà chính quyền công bố như chấm dứt khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran và làm suy giảm nguồn cung tên lửa đạn đạo đã khiến các nhà lập pháp cảm thấy khó hiểu vì chúng liên tục thay đổi và khó nắm bắt. Thượng nghị sĩ Warner đặt câu hỏi liệu có phải là thay đổi chế độ hay loại bỏ uranium làm giàu, và nói rằng nếu có lời khuyên cho tổng thống, ông sẽ đề nghị rằng trước khi tham gia một cuộc chiến tự chọn, hãy giải thích rõ ràng mục tiêu cho người dân Mỹ.

Quốc hội nắm quyền kiểm soát ngân sách

Lầu Năm Góc đã thông báo với Nhà Trắng rằng họ đang xin thêm 200 tỷ USD cho nỗ lực chiến tranh, một khoản tiền lớn bất thường và khó có thể nhận được sự ủng hộ. Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer đến từ New York, gọi khoản tiền này là ngớ ngẩn.

Ngân sách được Quốc hội phê duyệt cho Bộ Quốc phòng trong năm nay là hơn 800 tỷ USD, và dự luật cắt giảm thuế của Tổng thống Trump đã cấp thêm cho Lầu Năm Góc 150 tỷ USD trong vài năm tới cho các nâng cấp và dự án khác nhau.

Thượng nghị sĩ Mazie Hirono, đảng Dân chủ đến từ Hawaii, nói rằng đất nước còn có những ưu tiên khác. Bà đặt vấn đề về việc không nên cắt giảm tài trợ cho Medicaid (chương trình chăm sóc sức khỏe) vốn ảnh hưởng đến hàng triệu người, cũng như đảm bảo nguồn tài trợ cho SNAP (Chương trình hỗ trợ dinh dưỡng bổ sung). Bà nhấn mạnh đó là những điều nên làm cho người dân Mỹ.

Nhiều nhà lập pháp đã nhắc lại quyết định của Tổng thống George W. Bush sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001, khi ông đến Quốc hội để xin ủy quyền sử dụng vũ lực – một cuộc bỏ phiếu ủng hộ các hành động quân sự mà ông đề xuất tại Afghanistan và sau đó là Iraq.

Thượng nghị sĩ Tillis cho biết Tổng thống Trump có quyền tự do nhất định theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh để tiến hành chiến dịch quân sự, nhưng điều đó sẽ sớm thay đổi. Ông nói rằng khi đến mốc 45 ngày, chính quyền phải bắt đầu trình bày một trong hai điều: ủy quyền sử dụng vũ lực để duy trì chiến dịch sau mốc đó hoặc một lộ trình rút quân rõ ràng, và đó thực sự là những lựa chọn mà chính quyền cần cân nhắc.