"Tôi mới là người ra lệnh, không phải ông ấy": Cuộc chiến quyền lực giữa Trump và Netanyahu

Lịch sử ngoại giao hiếm khi chứng kiến cảnh tượng này: một Tổng thống Mỹ đương nhiệm phải lên báo tuyên bố thẳng thừng: “Tôi mới là người ra lệnh, không phải ông ấy” chỉ để dằn mặt người đồng minh thân cận nhất. Nhưng tuần đầu tháng 6 năm 2026, chuyện đó đã xảy ra.

Căng thẳng âm ỉ suốt nhiều tháng qua giữa Donald Trump và Benjamin Netanyahu cuối cùng đã vỡ lở trên truyền thông quốc tế.

Từ “tri kỷ” đến những cuộc gọi nảy lửa

Nhìn lại một năm trước mới thấy vết nứt hiện tại sâu đến mức nào.

Năm 2025, Trump tới Israel, chuyến đi được ca ngợi là biểu tượng của “liên minh thế kỷ”. Đứng cạnh Netanyahu tại Knesset, Trump còn tếu táo: “Ông này không dễ tính đâu, làm việc cùng mệt lắm, nhưng thế mới vĩ đại.” Đáp lại, Netanyahu cũng không tiếc lời ca ngợi Trump là “người bạn lớn nhất của Israel tại Nhà Trắng”.

Ảnh minh họa

Nhưng giờ thì Trump hết đùa nổi rồi.

Mấy ngày qua, giới thạo tin rò rỉ chi tiết về một cuộc gọi nảy lửa. Trump mắng thẳng mặt Netanyahu là “điên” vì để xung đột Lebanon leo thang, suýt đổ bể thỏa thuận hòa bình với Iran mà Mỹ mất bao công gầy dựng.

Ngay sau đó, trước các phóng viên quốc tế, Trump tuyên bố xanh rờn: “Tôi ra lệnh. Tất cả là tôi quyết. Netanyahu không có cửa ra lệnh ở đây.” Khi phóng viên hỏi liệu Netanyahu có chịu ký thỏa thuận Iran không, Trump chốt hạ đúng bốn chữ: “Ông ta làm gì có lựa chọn.”

Thực ra, đây không phải lần đầu một lãnh đạo của Mỹ cáu với Israel.

Năm 1996, sau một cuộc gặp nghẹt thở cũng với chính Netanyahu, Tổng thống Bill Clinton từng tức giận hỏi các trợ lý: “Rốt cuộc phe nào mới là siêu cường ở đây?”.

Ảnh minh họa

Thế nhưng, câu chuyện của năm 2026 mang một sức nặng hoàn toàn khác. Nó diễn ra ngay giữa lúc cả Mỹ và Israel đều đang kẹt trong khói lửa chiến tranh, và cả hai bên bắt đầu phải nếm những trái đắng mà chẳng ai muốn công khai thừa nhận.

Bản chất của một liên minh: Bằng mặt nhưng không bằng lòng

Ngày 28 tháng 2 năm 2026, Mỹ và Israel bắt tay dội bom xuống Iran, châm ngòi cho trận không kích khốc liệt bậc nhất lịch sử hiện đại khu vực. Theo đài PBS NewsHour, ngay đòn đầu tiên, Trump đã lên tiếng xác nhận lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng, đồng thời kêu gọi người dân nước này “đứng lên giành lại đất nước”.

Bề ngoài, ai nhìn vào cũng thấy hai vị lãnh đạo đang đứng chung một chiến hào, đúng kiểu hình ảnh mà cả Washington lẫn Tel Aviv muốn phô diễn cho thế giới thấy.

Thế nhưng, đằng sau bức màn lộng lẫy đó, giới quan sát sừng sỏ đã ngửi thấy mùi bất ổn. Lý do rất đơn giản: Mỹ và Israel lao vào cuộc chiến này với hai mục đích hoàn toàn khác nhau. Khi động cơ đã lệch pha ngay từ đầu, họ không đời nào tìm được một lối thoát chung.

Một báo cáo từ Carnegie Endowment for International Peace vạch rõ bài toán của Trump.

Ông đang áp dụng “mô hình Venezuela” lên Iran: tìm kiếm một nhân vật thực dụng trong bộ máy Tehran để ngã giá, vừa để mở khóa kho dầu khổng lồ, vừa lấy đó làm bàn đạp tuyên bố một chiến thắng ngoại giao vang dội.

Trump khoái kiểu làm ăn thực tế này, nhưng còn Netanyahu thì sao?

Ông ta chỉ muốn “nhổ cỏ tận gốc” - một thuật ngữ quen thuộc của giới quân sự Israel. Nghĩa là cứ liên tục ra đòn để làm kiệt quệ Iran, kéo dài cuộc chiến vô thời hạn chứ chẳng ham hố gì một bản thỏa thuận hòa bình.

Đây không còn là chuyện lệch pha về mặt chiến thuật nữa, mà là mâu thuẫn sinh tử về mặt bản chất. Một bên muốn chốt hạ bằng một kèo làm ăn, bên còn lại thì muốn một cuộc chiến không bao giờ kết thúc.

Vết rạn nứt này lộ rõ mồn một vào tháng 3 năm 2026, khi Israel thẳng tay nện vào mỏ khí đốt South Pars của Iran. Gần như ngay lập tức, Tehran trả đũa bằng cách nã pháo vào hạ tầng năng lượng của các nước láng giềng.

Giá dầu đang cao chót vót lại càng nhảy múa điên cuồng. Các đồng minh Vùng Vịnh cuống cuồng gây áp lực, ép Trump phải xích cổ Netanyahu lại. Lúc đó, Trump phân bua trước truyền thông: “Tôi đã bảo ông ấy đừng làm thế rồi”. Nhưng theo hai nguồn tin mật mà PBS khai thác được, Washington thực ra đã biết trước kế hoạch này từ sớm.

Chi tiết đó cho thấy ranh giới giữa việc “biết trước” và “bật đèn xanh” trong cái liên minh này nó mong manh và mờ mịt đến nhường nào.

Eo biển Hormuz: Gậy ông đập lưng ông

Sai lầm chí mạng nhất của Washington trong ván bài này nằm ở chỗ: họ hoàn toàn việt vị trước kịch bản tại eo biển Hormuz.

Chuyên gia Yossi Mekelberg từ Chatham House không ngần ngại dội một gáo nước lạnh khi nhận định: “Mỹ dường như chẳng có một tính toán chiến lược nào để bảo vệ tuyến hàng hải huyết mạch này. Nó phơi bày sự yếu kém và tầm nhìn hạn chế của bộ máy chính quyền hiện tại.”

Mọi chuyện bắt đầu vượt kiểm soát từ ngày 4 tháng 3 năm 2026. Phía Iran bất ngờ tuyên bố “khóa chặt” eo biển Hormuz, sẵn sàng nã pháo và săn đuổi bất kỳ tàu bè nào dám bén mảng qua đây.

Cần nhớ rằng, trong điều kiện bình thường, cái eo biển nhỏ hẹp này gánh tới một phần năm lượng dầu thô và hơn một phần ba lượng khí hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới. Khi cái “yết hầu” này bị bóp nghẹt, thị trường năng lượng lập tức lên cơn sốt sình sịch.

Sáng ngày 8 tháng 6 năm 2026, giá dầu Brent nhảy vọt lên mức 94,21 USD/thùng sau khi được kích một cú tăng điên rồ 4,60 USD chỉ sau một đêm. Con số này chỉ chịu hạ nhiệt đôi chút khi Iran bắn tín hiệu tạm dừng các đợt tập kích.

Hậu quả nhãn tiền dội ngược ngay vào nước Mỹ. Giá xăng lẫn chi phí sinh hoạt leo thang chóng mặt khiến người dân đứng ngồi không yên. Thậm chí, ngay cả những cử tri từng trung thành hết mực với Trump giờ cũng quay xe chỉ trích ông. Họ giận dữ vì vị Tổng thống này đã nuốt lời hứa khi tranh cử, tự tay kéo nước Mỹ lún sâu vào một vũng lầy Trung Đông mới.

Cú sẩy chân này diễn ra vào thời điểm không thể tồi tệ hơn: cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 đã sát sườn, và đảng Cộng hòa đang đứng trước nguy cơ mất trắng thế đa số vào tay đối thủ.

Mặt trận Lebanon: Ngòi nổ không thể tháo gỡ

Tuần đầu tháng 6 năm 2026, chảo lửa Trung Đông lại một lần nữa chạm đỉnh.

Ngày 7 tháng 6, Israel dội bom thẳng xuống vùng ngoại ô phía nam Beirut mà chẳng thèm báo trước. Đòn đánh san phẳng một tòa nhà dân cư, cướp đi sinh mạng của 2 người và làm 20 người khác bị thương, theo số liệu nóng từ Bộ Y tế Lebanon. Đáng nói là, vụ tấn công này diễn ra ngay sau khi Washington vừa ra sức cam kết với các bên rằng phía Israel sẽ kiềm chế. Gáo nước lạnh này khiến Mỹ hoàn toàn việt vị.

Ảnh minh họa

Ngay hôm sau, ngày 8 tháng 6, Iran lập tức trả đũa bằng một loạt tên lửa đạn đạo xé toạc bầu trời nện xuống Israel. Đây là đòn tấn công đầu tiên của Tehran kể từ sau thỏa thuận ngừng bắn mong manh do Pakistan dàn xếp hồi tháng 4, và nó gần như thổi bay mọi nỗ lực đàm phán suốt nhiều tháng qua. Israel tất nhiên không ngồi yên, họ đáp trả bằng những trận không kích xối xả ngược trở lại lãnh thổ Iran.

Rốt cuộc, nút thắt không thể gỡ nằm ở đâu?

Bài toán ở đây là Iran kiên quyết đòi phải gộp cả Lebanon vào bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn toàn diện nào trong khu vực, một yêu sách mà có vẻ Trump đã gật đầu để đổi lấy một cái kết êm đẹp. Nhưng Israel thì ngược lại, họ dứt khoát tách rời hai mặt trận này, quyết tâm thanh lý môn hộ tại Lebanon cho đến khi nhổ sạch cái gai Hezbollah mới thôi.

Nhận định về hố sâu ngăn cách này, Richard Fontaine - Giám đốc điều hành Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS) - vạch rõ: “Trong khi Mỹ và Iran xem Lebanon và Iran là hai mặt trận ràng buộc chặt chẽ với nhau, thì Israel lại coi đây là hai câu chuyện hoàn toàn biệt lập.”

Khi một bên cứ khăng khăng đòi 'đóng gói' tất cả vào một gói thỏa thuận, còn bên kia lại muốn xé lẻ từng phần để rảnh tay hành động, thì cuộc đàm phán này xem như đã đâm sầm vào ngõ cụt.

Đây chẳng còn là chuyện lệch pha về mặt chiêu bài hay chiến thuật nữa. Đó là sự xung đột trực diện giữa hai tầm nhìn hoàn toàn trái ngược về một nền hòa bình. Và rõ ràng, trên bàn cờ sinh tử này, chỉ có một bên được phép chiến thắng.

Netanyahu: Lưng dựa cột buồm giữa ba bề sóng dữ

Muốn biết tại sao Netanyahu sẵn sàng lật kèo các thỏa thuận với Trump, hãy nhìn thẳng vào cái bẫy chính trị mà ông ta đang bị bủa vây ở quê nhà. Vị Thủ tướng Israel này không đơn thuần là đang chơi trò địa chính trị; ông ta đang chiến đấu sinh tồn trên ba mặt trận cá nhân khốc liệt.

Ảnh minh họa

Đầu tiên là chiếc thòng lọng từ phiên tòa tham nhũng.

Ba cáo buộc hình sự nặng nề về tội gian lận, hối lộ và lạm dụng tín nhiệm đã ghì chặt Netanyahu suốt sáu năm qua. Luật Israel không ép một thủ tướng đương nhiệm phải từ chức khi hầu tòa, nhưng phán quyết cuối cùng dự kiến sẽ đưa ra ngay trong năm 2026 này. Giới quan sát đều hiểu rõ: kéo dài chiến sự chính là chiếc phao cứu sinh tốt nhất để ông trì hoãn công lý.

Kế đến là lệnh truy nã từ Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC).

Kể từ tháng 11 năm 2024, cái bóng của lệnh bắt giữ vì cáo buộc tội ác chiến tranh tại Gaza luôn lơ lửng trên đầu Netanyahu. Đặt chân đến bất kỳ ai trong số 124 quốc gia thành viên ICC đồng nghĩa với việc tự chui đầu vào rọ. Không gian ngoại giao bị bóp nghẹt đã đành, lệnh bắt này còn đẩy Netanyahu vào một nỗi sợ cực kỳ thực tế: chỉ cần rớt đài khỏi vị trí thủ tướng, tấm khiên bảo vệ chính trị sẽ biến mất, và ngục tù sẽ ở ngay trước mắt.

Cuối cùng, canh bạc định đoạt vào mùa thu năm nay.

Cuộc bầu cử Israel được chốt lịch muộn nhất vào ngày 27 tháng 10 năm 2026, nhưng nhiều khả năng sẽ bị đẩy sớm hơn. Các con số thống kê hiện tại đang gióng lên hồi chuông báo tử cho sự nghiệp của Netanyahu. Liên minh cầm quyền của ông dự báo sẽ tụt dốc thê thảm từ 68 ghế xuống chỉ còn quanh quẩn mức 51 ghế, dâng thế thượng phong cho phe đối lập.

Đã vậy, những kẻ thách thức sừng sỏ như Naftali Bennett hay tướng Gadi Eisenkot đang ráo riết bao vây. Eisenkot thậm chí còn tung đòn hiểm khi đào lại đoạn video Trump tuyên bố: “Netanyahu sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn” để bêu rếu ông là kẻ quỵ lụy, đầu hàng trước sức ép của Washington.

Netanyahu đang kẹt cứng trong một vòng lặp không lối thoát: Muốn an toàn thì phải giữ ghế thủ tướng, muốn giữ ghế thì phải thắng cử, nhưng muốn thắng cử thì phải giành được một chiến thắng quân sự toàn diện - điều mà phần lớn người dân Israel giờ coi là bất khả thi.

Tính đến tháng 4 năm 2026, đất nước này đang rơi vào một nghịch lý cay đắng: người dân vẫn sục sôi ý chí chiến đấu, nhưng họ đã hoàn toàn mất niềm tin vào việc chính phủ của Netanyahu có thể mang lại một kết cục khải hoàn.

Màn kịch chính trị hay vết nứt không thể hàn gắn?

Khi hai cái đầu nóng công khai nã pháo nhau trên mặt báo quốc tế, giới quan sát lập tức chia phe tranh cãi kịch liệt.

Một bên quả quyết: Đây là đòn rạn nứt có thật, tích tụ từ những mâu thuẫn thâm căn cố đế.

Chuyên gia Yossi Mekelberg từ Chatham House bóc tách rất thẳng thừng: “Trump về bản chất là một kẻ vị kỷ, luôn nhìn mọi thứ qua lăng kính cá nhân. Mối quan hệ giữa ông với Netanyahu thực ra chỉ là một cái kèo làm ăn, có qua có lại. Một khi giao dịch đó hết hạn sử dụng, Trump sẽ lập tức lật bài theo đúng nguyên tắc vận hành bấy lâu nay của ông ta: 'Chúng ta là bạn' - cho đến khi tình bạn đó không còn mang lại một xu cắc bạc nào nữa.”

Phe còn lại thì bật cười hoài nghi, cho rằng tất cả chỉ là một “vở tuồng chính trị” được dàn dựng công phu.

Nhà phân tích Dahlia Scheindlin ngay tại Tel Aviv vạch trần góc khuất sau cánh gà: Bản chất của màn đấu khẩu này là đôi bên cùng có lợi.

Trump đang diễn vai một vị Tổng thống nỗ lực hết mình để dập lửa Trung Đông, chứng minh cho cử tri quê nhà thấy ông không để nước Mỹ lún sâu vào vũng lầy. Ở chiều ngược lại, Netanyahu bỗng chốc hóa thành người hùng quả cảm, dám đứng thẳng lưng thách thức áp lực từ Washington - đúng chuẩn hình ảnh can trường mà người dân Israel đang thèm khát giữa thời chiến.

Nói một cách sòng phẳng, cả hai tay chơi này đều gặt hái được những lợi ích chính trị khổng lồ từ việc cãi vã công khai.

Ảnh minh họa

Tuy nhiên, có một câu hỏi hóc búa mà rất nhiều người vô tình bỏ qua: Khi chính kẻ bấm nút hành động lại là kẻ đứng ra gào thét phản đối đòn đánh đó, thì ranh giới giữa “diễn” và “thực” nằm ở đâu?

Câu trả lời có lẽ chẳng nghiêng hẳn về bên nào. Nó ẩn hiện trong một khoảng xám nhập nhẹm và đầy toan tính - nơi mà những chiếc ghế quyền lực trước mắt đã hoàn toàn đè bẹp những tầm nhìn chiến lược dài hạn của cả hai quốc gia.

Ván bài đòn bẩy: Washington nắm đằng chuôi nhưng có dám siết?

Câu hỏi khiến giới quan sát đau đầu nhất lúc này là: Liệu Trump có thực sự đủ sức nặng để bắt Netanyahu phải quy phục?

Về mặt lý thuyết, câu trả lời rõ ràng là “thừa sức”, bởi vì Washington đang nắm trong tay những con bài hộ mệnh của Tel Aviv.

Trung bình mỗi năm, Mỹ bơm cho Israel ít nhất 3,8 tỷ USD viện trợ quân sự theo cam kết kéo dài một thập kỷ (2019 - 2028). Trong số tiền khổng lồ đó, có tới 3,3 tỷ USD rót thẳng qua Quỹ Tài trợ Quân sự Nước ngoài, kèm thêm nửa tỷ USD phục vụ riêng cho các hệ thống lá chắn tên lửa chung. Đáng nói hơn, một cuộc bóc tách dữ liệu từ Al Jazeera vạch trần một sự thật: có tới 42% kho vũ khí của Israel là hàng “Made in USA”.

Thế nhưng, lý thuyết là một chuyện, thực tế lại là cái tát phũ phàng.

Nhìn lại lịch sử, Mỹ gần như chưa bao giờ dám xuống tay cắt viện trợ quân sự để trừng phạt Israel. Và ở thời điểm hiện tại, cũng chẳng có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Trump sẵn sàng chơi canh bạc ngửa này. Chuyên gia Phyllis Bennis từ Viện Nghiên cứu Chính sách tại Washington thẳng thừng dội gáo nước lạnh:

“Lời nói chỉ có sức nặng nếu nó đi đôi với hành động. Còn những gì chúng ta đang chứng kiến lúc này chỉ là một màn khua chiêng gõ mõ bằng ngôn từ, hoàn toàn rỗng tuếch và thiếu vắng các biện pháp răn đe thực chất.”

Ở một góc nhìn khác, nhà báo Israel Gideon Levy lại đưa ra một kết luận cay đắng không kém:

“Israel, hay nói chính xác là Netanyahu, hoàn toàn không có cửa để nói 'Không' với Trump. Cái phao cứu sinh mang tên Mỹ giờ đây đã trở thành thứ mà Israel không thể sống thiếu. Họ không đời nào chống chọi nổi với Iran nếu Washington buông tay. Thực tế phũ phàng là: Trump chỉ tay năm ngón thế nào, Netanyahu buộc phải răm rắp nghe theo thế ấy.”

Đây chính là cái nghịch lý luẩn quẩn trong mối quan hệ đồng minh này.

Mỹ sở hữu thứ quyền lực tối thượng có thể ép đối phương vào góc tường, nhưng nếu thực sự dùng đến nó, họ sẽ tự tay làm nổ tung nền móng của liên minh chiến lược cốt lõi. Và tất nhiên, Netanyahu thừa khôn ngoan để đọc vị được nỗi sợ đó của Washington.

Khi địa chính trị “nói bằng tiền”

Đây chính là giao điểm rực lửa nơi các nước cờ chính trị va thẳng vào túi tiền của giới đầu tư.

Kể từ khi liên quân Mỹ - Israel bấm nút dội bom Iran vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, các sàn giao dịch toàn cầu đã chứng kiến những cú lật kèo lịch sử.

Sáng ngày 2 tháng 3 năm 2026, biểu đồ giá vàng giao ngay ghi nhận cú sốc chưa từng có khi phi thẳng lên mức 4.380 USD/ounce. Trong khi đó, hợp đồng tương lai vàng trên sàn COMEX thốc mạng phá vỡ mốc 5.400 USD.

Lối di chuyển bạo lực này hoàn toàn xé nát mọi quy luật truyền thống, cho thấy dòng tiền hoảng loạn đang đạp nhau tìm nơi trú ẩn an toàn.

Thị trường dầu thô cũng lên cơn điên loạn không kém. Ngay khi Tehran tung đòn hiểm, khóa chặt eo biển Hormuz vào ngày 4 tháng 3, giá Brent lập tức bay qua mốc 90 USD/thùng và liên tục nhảy múa theo từng tiếng súng trên chiến trường. Tính đến ngày 8 tháng 6 năm 2026 sắc đỏ của dầu Brent đã ghì chặt ở mức 94,21 USD/thùng.

Tuy nhiên, các chuyên gia quản lý quỹ tại Invesco lại nhặt ra một nghịch lý cực kỳ đắt giá từ đầu cuộc chiến: Đồng USD phản ứng vô cùng thờ ơ mỗi khi Israel ra đòn.

Bình thường, cứ có biến địa chính trị là vị thế “vua trú ẩn” của USD lại tỏa sáng, nhưng lần này thì khác. Nó phơi bày một sự thật là hào quang “safe-haven” của đồng bạc xanh đã sứt mẻ đáng kể. Thay vì gom USD, dòng tiền thông minh bắt đầu xé lẻ, chạy tạt sang vàng, JPY, CHF và gửi gắm một phần vào trái phiếu Kho bạc Mỹ dài hạn.

Ở chiều ngược lại, đồng shekel Israel (ILS) liên tục ăn đòn. Khối ngoại tháo chạy, xả mạnh cổ phiếu lẫn trái phiếu Israel, kích hoạt làn sóng gom USD đẩy cặp USD/ILS leo dốc chóng mặt.

Trước đó, Goldman Sachs từng ca ngợi ILS là một tấm lá chắn phòng hộ cực ngon trước sóng gió Trung Đông và sự hụt hơi của nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ. Giờ nhìn lại mới thấy ván bài này cay đắng ra sao.

Nếu đứng ở góc độ các trading desk, mỗi lần rò rỉ chi tiết về các cuộc gọi nảy lửa giữa Trump và Netanyahu, giới buôn tiền không chỉ nhìn vào bảng điện tử để hỏi xem “Dầu tăng hay giảm?”. Câu hỏi cốt lõi ở đây là: “Kèo đàm phán với Iran đang tiến gần hơn hay lại đổ bể?”.

Tín hiệu phát đi có mùi hòa hoãn? Dầu hạ nhiệt, USD/ILS quay đầu, vàng điều chỉnh. Tín hiệu sặc mùi khói súng? Mọi thứ đảo chiều trong một nốt nhạc.

Đây là cuộc chơi rủi ro nhị phân (binary risk) thuần túy - ăn cả ngã về không, tuyệt đối không có vùng xám trung gian.

Cú nện bồi cuối cùng từ cuộc chiến này là việc thị trường chính thức xóa sổ mọi ảo tưởng về việc Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm 2026 bởi vì bóng ma lạm phát do cú sốc chi phí năng lượng đã bóp nghẹt kịch bản đó.

Đây là một cú bẻ lái cấu trúc cực lớn, vì hồi đầu năm, giới đầu tư vẫn đinh ninh Fed sẽ hạ lãi suất ít nhất hai lần.

Với các dân chơi Forex, điều này đồng nghĩa với việc chênh lệch lợi suất (yield differential) của USD so với EUR và JPY sẽ neo ở mức cao hơn dự tính. Yếu tố này vô hình trung trở thành cái phao cứu sinh gánh đỡ cho USD, dù chiếc khiên trú ẩn của nó đã không còn nguyên vẹn.

Ba ngả rẽ định đoạt cục diện: Thị trường cần đặt cược vào đâu?

Gộp tất cả các quân bài trên bàn cờ lại, cục diện những tháng tới nhiều khả năng sẽ bị đẩy vào một trong ba kịch bản cân não dưới đây.

Một là, kịch bản “Thỏa thuận Pakistan” - Phát súng mở đường cho ngoại giao.

Mỹ và Iran chốt hạ thành công một thỏa thuận sơ bộ thông qua kênh trung gian Pakistan, hoàn toàn gạt Israel ra rìa. Bản giao kèo này chấp nhận cho Tehran giữ lại một phần chương trình hạt nhân trong tầm kiểm soát.

Nếu kịch bản này xảy ra, thị trường sẽ chứng kiến một cú đảo chiều ngoạn mục: giá dầu cắm đầu lao dốc, vàng xì hơi sau khi lập đỉnh lịch sử, và áp lực đè nặng lên cặp USD/ILS lập tức được cởi bỏ.

Trump sẽ mở tiệc ăn mừng chiến thắng ngoại giao vang dội, nhưng Tel Aviv đời nào ngồi yên. Netanyahu chắc chắn sẽ công khai lật bàn, kích hoạt một vòng xoáy xung đột mới giữa hai đồng minh.

Hai là, kịch bản “Super-Sparta” - Cuộc chiến tiêu hao dai dẳng.

Israel quyết không buông tha Lebanon và thỉnh thoảng lại nện thêm vài đòn cảnh cáo vào Iran. Trong khi đó, Washington tiếp tục diễn bài “bằng mặt không bằng lòng”: miệng thì nói không ủng hộ nhưng tay thì chẳng chịu ngăn cản.

Chuyên gia từ Chatham House gọi đây là mô hình “Siêu Sparta” - một trạng thái chiến tranh cường độ thấp đến trung bình nhưng được bình thường hóa dài hạn.

Với dân trading, đây là kịch bản “sống chung với lũ”. Giá dầu sẽ neo chặt ở vùng biên độ cao, vàng giữ vững ngai vàng trú ẩn, và cái gọi là “phí rủi ro địa chính trị” sẽ biến thành một hằng số cố định trong mọi biểu đồ định giá hàng hóa.

Ba là, kịch bản “Cuộc bầu cử lật đổ” - Thay máu bộ máy quyền lực.

Netanyahu ngậm trái đắng, bay ghế thủ tướng trong trận đánh quyết định vào mùa thu này. Một chính phủ Israel mới do Naftali Bennett hoặc tướng Gadi Eisenkot lên thay sẽ mang đến một lối tư duy thực dụng hơn hẳn, sẵn sàng dẹp bớt cái tôi để phối hợp nhịp nhàng với Washington.

Đây chính là chiếc chìa khóa vàng có thể mở toang cánh cửa ngoại giao đang bế tắc, dù rằng thị trường sẽ phải nín thở đi qua một giai đoạn chuyển giao chính trị đầy giông bão và bất định.

Ván bài ngửa bóp nghẹt Tel Aviv

Có một sự thật trần trụi mà giới truyền thông phương Tây rất ngại đụng chạm: trên bàn cờ đàm phán Mỹ - Iran hiện tại, Israel hoàn toàn bị ra rìa.

Kênh trung gian Pakistan đang giật dây một quy trình mà Tel Aviv không có nổi một chiếc ghế để lên tiếng. Giới thạo tin rò rỉ rằng, nếu một bản thỏa thuận được chốt hạ, chính quyền Tehran không những bình an vô sự mà còn được phép giữ lại một phần chương trình hạt nhân. Cay đắng hơn cho Israel, giao kèo này có thể đi kèm một chiếc vòng kim cô, tước đi quyền động binh của họ đối với Hezbollah tại Lebanon trong tương lai.

Nếu kịch bản này thành hiện thực, đó sẽ là một gáo nước lạnh dội thẳng vào tất cả những tuyên bố hùng hồn của Netanyahu ngày khai chiến. Không lật đổ được chính thể Iran, chẳng xóa sổ được giấc mộng hạt nhân của đối thủ, lại còn tự trói tay trói chân mình tại mặt trận Lebanon - đây rõ ràng là một thất bại toàn diện.

Nhà báo Gideon Levy không ngần ngại bóc trần sự thật:

“Cả cuộc đời Netanyahu chỉ tôn thờ một dự án duy nhất: đánh bại Iran bằng vũ lực. Nhưng hai vòng khói lửa vừa qua đã chứng minh ông ta hoàn toàn sai lầm.”

Mùa thu năm 2026 đang trở thành một cái phễu khổng lồ hút trọn mọi mâu thuẫn đỉnh điểm: từ canh bạc bầu cử Israel, chiếc thòng lọng từ phán quyết tòa án tham nhũng, cho đến hồi kết của canh bạc hạt nhân Iran. Ba chiếc đồng hồ tử thần đang cùng lúc đếm ngược nảy lửa, và chẳng một ai dám cá cược xem cái bẫy nào sẽ sập xuống trước tiên.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Trump và Netanyahu bất đồng về điều gì?

Về mặt chiến lược, Trump muốn đạt thỏa thuận nhanh với Iran để hạ nhiệt giá dầu và giành lợi thế bầu cử giữa kỳ. Netanyahu muốn tiếp tục làm suy yếu Iran qua chiến tranh kéo dài, đặc biệt không chịu dừng chiến dịch tại Lebanon. Mâu thuẫn cốt lõi là: Iran đặt điều kiện ngừng bắn toàn khu vực bao gồm Lebanon, còn Israel muốn tách riêng hai mặt trận.

Netanyahu có thể cưỡng lại áp lực của Trump được không?

Về mặt quân sự, Israel gần như không thể tự chiến đấu với Iran nếu thiếu hỗ trợ của Mỹ, như nhiều nhà phân tích nhận định. Tuy nhiên, trong thực tế Netanyahu đã nhiều lần thực hiện các hành động mà Trump công khai phản đối, cho thấy ông sẵn sàng chấp nhận rủi ro chính trị ngắn hạn để duy trì đòn bẩy trong đàm phán dài hạn.

Cuộc chiến Iran có tác động thế nào đến giá dầu và forex?

Dầu Brent dao động quanh vùng 91-95 USD/thùng vào đầu tháng 6 năm 2026 do rủi ro gián đoạn Eo biển Hormuz. Vàng đạt mức lịch sử, với spot price vượt 4.000 USD/ounce. Đồng shekel Israel chịu sức ép bán tháo khi tình hình leo thang. Đồng USD duy trì ở mức cao nhờ chênh lệch lãi suất, dù vai trò safe-haven truyền thống đã bị suy giảm. Kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Fed đã bị loại bỏ hoàn toàn cho năm 2026.

Bầu cử Israel 2026 ảnh hưởng gì đến tình hình?

Cuộc bầu cử, dự kiến vào ngày 27 tháng 10 năm 2026 (với khả năng bị đẩy sớm hơn), là biến số địa chính trị lớn. Nếu Netanyahu thua, chính phủ mới nhiều khả năng sẽ ôn hòa hơn với cả Washington lẫn Tehran, mở ra không gian đàm phán. Nếu ông thắng, câu chuyện này sẽ tiếp diễn theo hướng khó đoán hơn.

Đây có phải là rạn nứt thực sự hay chỉ là “sân khấu chính trị”?

Cả hai yếu tố đều có mặt. Mỗi lần xung đột công khai xảy ra, cả Trump (hình ảnh nhà kiến tạo hòa bình trước thềm bầu cử giữa kỳ) lẫn Netanyahu (hình ảnh người bảo vệ quốc gia trước thềm bầu cử Israel) đều thu được lợi thế nhất định trong nước. Song khoảng cách chiến lược thực sự về Lebanon và về mô hình kết thúc chiến tranh là không thể bác bỏ.

Lời kết

Trong giới phân tích địa chính trị, có một câu hỏi kinh điển luôn được lôi ra mỗi khi có khủng hoảng: “Rốt cuộc phe nào được lợi?”. Thế nhưng, nếu ném câu hỏi đó vào mối quan hệ đầy duyên nợ giữa Trump và Netanyahu của năm 2026, câu trả lời sẽ không bao giờ dễ ăn như vậy.

Nhìn bề ngoài, cả hai đều đang bỏ túi những quân bài chiến lược: Trump gom đủ điểm cho hình ảnh một nhà kiến tạo hòa bình vĩ đại ngay trước thềm bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, còn Netanyahu thì hiên ngang sắm vai người hùng quả cảm, dám đứng thẳng lưng thách thức cả Washington lẫn Tehran để bảo vệ quốc gia.

Nhưng nấp sau những tính toán ngắn hạn ích kỷ đó là một canh bạc liều lĩnh. Cả hai đang tự tay kích nổ những quả bom rủi ro dài hạn, không chỉ thiêu rụi sự bình yên của Trung Đông mà còn làm đảo lộn toàn bộ cấu trúc thị trường năng lượng lẫn dòng vốn toàn cầu.

Đối với những cái đầu lạnh đang ngày đêm bám bảng điện tử forex và hàng hóa, màn kịch chính trị này tuyệt đối không phải là chuyện “bên lề”. Nó chính là biến số cốt lõi giật dây mọi đường đi của giá cả.

Mỗi cuộc gọi nảy lửa giữa Washington và Tel Aviv, mỗi bước cờ ngầm qua trung gian Pakistan, hay một tiếng nổ ở Beirut đều thừa sức bẻ lái giá dầu, giật sập đỉnh vàng, hoặc thổi bay tỷ giá theo những cách mà các chỉ báo kỹ thuật thuần túy hoàn toàn bất lực.

Hiểu cấu trúc chính trị phía sau tin tức là điều phân biệt nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn với người phản ứng với từng tiêu đề.

Đó cũng là lý do tại sao, trước khi đưa ra bất kỳ quyết định giao dịch hay đầu tư nào liên quan đến khu vực này, tra cứu thông tin đầy đủ về các sàn môi giới và đối tác tài chính bạn đang sử dụng là bước không thể bỏ qua. WikiFX cung cấp dữ liệu minh bạch, độc lập về các sàn forex và môi giới toàn cầu để bạn đưa ra quyết định với đầy đủ thông tin.