Tin tức tổng hợp 29/06/2026: Mỹ - Iran nhất trí ngừng tấn công, cảnh báo bong bóng AI từ BIS

Cuối tuần vừa qua, căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã leo thang thành một trong những đợt đối đầu dữ dội nhất kể từ khi hai bên ký kết thỏa thuận ngừng bắn tạm thời gồm 14 điểm vào giữa tháng 6. Các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào tàu thương mại và căn cứ quân sự đã diễn ra liên tiếp trong suốt 72 giờ, trước khi hai bên bất ngờ nhất trí ngừng các cuộc không kích và nối lại đàm phán tại Doha, Qatar vào thứ Ba tuần này.

Chuỗi sự kiện leo thang trong 72 giờ

Mọi chuyện bắt đầu từ việc một tàu container mang cờ Singapore tên Ever Lovely bị lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tấn công bằng máy bay không người lái một chiều khi đang rời eo biển Hormuz vào hôm thứ Năm, ngày 25/6. Sau đó, một tàu chở dầu mang cờ Panama cũng bị tấn công.

Ngày 26/6, sáu máy bay chiến đấu F-35 và F-16 của Mỹ đã tấn công bốn địa điểm của Iran dọc theo eo biển Hormuz và trên đảo Qeshm, nhắm vào các kho chứa tên lửa và máy bay không người lái cũng như các trạm radar ven biển. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố các cuộc không kích của Mỹ là “đáp trả trực tiếp hành vi gây hấn liên tục của Iran đối với hoạt động vận chuyển thương mại”.

Chỉ vài giờ sau đó, Tổng thống Donald Trump đã đăng tải trên Truth Social: “United States aircraft just struck Iranian missile and drone storage locations, and coastal radar sites, for violating the Cease Fire Agreement, AGAIN!”. Ông cũng tuyên bố: “Có thể sẽ đến lúc chúng tôi không còn có thể giữ được sự kiên nhẫn và sẽ buộc phải hoàn thành công việc mà chúng tôi đã bắt đầu một cách rất thành công. Nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không còn tồn tại!”

Ngay sau tuyên bố của Trump, Iran đã phóng nhiều tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain. Quân đội Kuwait cho biết đã đánh chặn hai tên lửa đạn đạo mà không ghi nhận thiệt hại, trong khi Bahrain xác nhận một tòa nhà dân cư tại tỉnh Muharraq bị hư hại nhưng không có thương vong.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố các cuộc không kích của Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và “sẽ dẫn đến việc chấm dứt hoàn toàn tất cả các tiến trình ngoại giao”, đồng thời cảnh báo các căn cứ của Mỹ trong khu vực “sẽ trải qua địa ngục trong những ngày tới”.

Bahrain đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc tổ chức phiên họp khẩn cấp. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất ra tuyên bố “lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công gây hấn của Iran nhằm vào Bahrain bằng máy bay không người lái”, trong khi Kuwait cũng lên án.

Bên cạnh đó, Qatar cho biết một công dân nước này đã thiệt mạng do thương tích từ mảnh vỡ trên một con tàu bị tấn công. Israel cũng tuyên bố đã tấn công lực lượng dân quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon vào thứ Bảy.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, cục diện đã đảo chiều ngoạn mục. Vào ngày Chủ Nhật, 28/6, theo thông tin từ Axios dẫn nguồn tin quan chức Mỹ, Washington và Tehran đã đạt được thỏa thuận ngừng các cuộc tấn công và sẽ tổ chức các cuộc đàm phán tại Doha, Qatar vào thứ Ba, 30/6. Barak Ravid của Axios, người thường xuyên có thông tin nội bộ về các cuộc đàm phán Mỹ - Iran, là người đầu tiên đưa tin: “The U.S. and Iran agreed to stop attacking each other, according to a senior U.S. official, as the two sides plan to meet Tuesday in Qatar's capital”.

Dầu mỏ biến động và kỳ vọng hạ nhiệt

Thị trường dầu mỏ đã có những biến động mạnh mẽ trong những ngày qua.

Giá dầu Brent hiện đang giao dịch quanh mức 73 USD/thùng, gần như trở lại mức trước khi xung đột bùng phát. Theo dự báo từ Westpac, giá dầu có thể tiếp tục giảm xuống mức khoảng 69 USD/thùng trong năm 2027. Giá nhiên liệu tinh chế đã giảm từ đỉnh 195 USD/thùng hồi tháng 3 xuống còn khoảng 110 USD, và dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống 102 USD vào cuối năm và 90 USD vào cuối năm 2027.

Nguồn: Bloomberg

Trong bối cảnh này, một phân tích từ chuyên gia Robin J Brooks đã chỉ ra cách các nền kinh tế châu Á đã điều hướng cú sốc dầu mỏ.

Các quốc gia có kho dự trữ dầu mỏ lớn như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã chấp nhận giảm lượng nhập khẩu dầu thô, ngồi ngoài cú sốc với kỳ vọng hợp lý rằng cuộc chiến sẽ sớm kết thúc. Điểm ngoại lệ đáng chú ý là Ấn Độ, nước đã giữ nhập khẩu ổn định - thậm chí tăng 1% - nhờ nhập khẩu dầu thô của Nga. Điều này cho thấy các kho đệm trong hệ thống đã giúp các quốc gia vượt qua các cú sốc tạm thời, giải thích tại sao giá dầu không tiến đến mức 200 USD/thùng như một số dự báo bi quan từng đưa ra.

Tại New Zealand, Westpac dự báo RBNZ sẽ thu hẹp quy mô tăng lãi suất OCR do giá năng lượng giảm nhanh hơn dự kiến. Ngân hàng này lưu ý rằng “một thỏa thuận ngừng bắn bền vững và sự trở lại của các điều kiện vận chuyển bình thường ngày càng có vẻ khả thi” và hiện tại giá dầu Brent và nhiên liệu tinh chế đã thấp hơn đáng kể so với mức mà RBNZ giả định trong dự báo tháng 5.

USD duy trì sức mạnh và áp lực lên EUR/USD

Chỉ số USD Index đã ghi nhận mức tăng hơn 5% kể từ cuối tháng 1, đạt mức cao nhất trong 13 tháng qua. Sức mạnh của đồng bạc xanh được củng cố bởi nhiều yếu tố.

Thứ nhất, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đổ tiền vào cổ phiếu công nghệ Mỹ như ASML Holding, cổ phiếu đã tăng gần 125% trong năm qua, để tận dụng làn sóng bùng nổ AI. Thứ hai, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh đã thúc đẩy đà tăng của USD trong tháng này bằng cách cam kết kiềm chế lạm phát một cách “rõ ràng”. Chuyên gia kinh tế trưởng của IMF cho rằng việc Fed giảm hướng dẫn lãi suất là “hoàn toàn phù hợp”.

Về triển vọng dài hạn, Julius Baer cảnh báo rằng các yếu tố hỗ trợ hiện tại cho USD - bao gồm nhu cầu trú ẩn an toàn, kỳ vọng lãi suất cao hơn và dòng vốn vào lĩnh vực AI - đang che giấu những thách thức cơ cấu bền vững hơn như thâm hụt tài khóa và mất cân bằng tài khoản vãng lai. Ngân hàng này tiếp tục ưa chuộng EUR, AUD và NOK trong dài hạn.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng thị trường đang đánh giá quá cao ảnh hưởng của Kevin Warsh.

Theo Stefan Gerlach, Chuyên gia Kinh tế trưởng tại EFG Bank và cựu Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ireland, Chủ tịch Fed chỉ có một phiếu bầu trong số 12 thành viên của FOMC và quyền hạn theo luật định của vị trí này hẹp hơn nhiều so với giả định phổ biến. “Ảnh hưởng đến từ việc thuyết phục các thành viên khác trong ủy ban rằng phân tích của bạn là đúng. Nó phải được giành qua từng cuộc họp,” Gerlach viết.

Đồng euro đã giảm xuống mức thấp nhất trong một năm, với EUR/USD giao dịch quanh 1,1382 vào cuối tuần. Các ngân hàng lớn trên Phố Wall đang từ bỏ các vị thế kỳ vọng euro mạnh lên.

Nguồn: Bloomberg

JPMorgan, Morgan Stanley và Bank of New York Mellon dự báo đồng euro có thể trượt hơn 3% xuống mức 1,10 USD trong năm tới. Morgan Stanley cho rằng EUR/USD “có thể rất dễ dàng đạt mức 1,10 khi các nhà đầu tư trung hạn thoái vốn khỏi vị thế bán khống USD có tính cấu trúc”.

Sự suy yếu của euro được thúc đẩy bởi chênh lệch lãi suất giữa Fed và ECB. Société Générale nhận định: “Sự tăng giá của đồng euro đã phần lớn kết thúc.”

Các nhà giao dịch quyền chọn đang đặt cược rằng đồng EUR sẽ tiếp tục giảm giá - Nguồn: Bloomberg

Vàng: Áp lực từ USD mạnh và rủi ro “Death Cross”

Thị trường vàng đã trải qua một đợt điều chỉnh mạnh. Sau khi đạt đỉnh lịch sử 5.589 USD/oz vào tháng 1/2026, vàng đã giảm khoảng 29%. Giá vàng đã phá vỡ ngưỡng tâm lý 4.000 USD/oz vào cuối tháng 6, tìm thấy hỗ trợ ngắn hạn trong vùng 3.960-3.970 USD/oz trước khi phục hồi nhẹ lên khoảng 4.050 USD/oz.

Nguồn: Bloomberg

Mặc dù căng thẳng Mỹ - Iran thường được kỳ vọng sẽ hỗ trợ vàng như một tài sản trú ẩn an toàn, nhưng đồng USD mạnh và kỳ vọng Fed tiếp tục tăng lãi suất đã tạo ra áp lực lớn hơn. Phân tích từ DailyForex chỉ ra rằng ngưỡng 4.000 USD đang đóng vai trò là vùng hỗ trợ quan trọng, nhưng nếu phá vỡ dưới mức này, vàng có thể tìm đến vùng 3.500 USD.

Trong khi đó, mô hình “Death Cross”, tức đường trung bình động 50 ngày cắt xuống dưới đường 200 ngày, đang xuất hiện, báo hiệu thêm rủi ro giảm giá.

Các động thái mới từ Fed và RBA

Tại Mỹ, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã bổ nhiệm hai cố vấn cấp cao là Daniel Covitz và Eric Engstrom - các nhà kinh tế kỳ cựu của Fed, để hỗ trợ tái cấu trúc cách tiếp cận của ngân hàng trung ương. Các chuyên gia này sẽ phục vụ luân phiên trong khi vẫn duy trì vị trí tại các bộ phận tương ứng. Động thái này diễn ra sau khi Warsh công bố 5 lực lượng đặc nhiệm về truyền thông, dữ liệu, lạm phát, công nghệ và bảng cân đối kế toán.

Tại Australia, Trợ lý Thống đốc RBA Christopher Kent đã có bài phát biểu về “Các công cụ chính sách tiền tệ bổ sung: Suy ngẫm và một khuôn khổ mới”.

Kent cho biết Hội đồng Chính sách Tiền tệ RBA đã công bố khuôn khổ mới cho các công cụ chính sách tiền tệ bổ sung khi lãi suất ở mức thấp, giúp chuẩn bị cho ngân hàng trung ương đối phó với các cú sốc trong tương lai. Khuôn khổ này dựa trên bốn nguyên tắc hướng dẫn: đóng góp vào mục tiêu chính sách tiền tệ, lợi ích kỳ vọng hợp lý so với chi phí tiềm ẩn, công cụ sẵn sàng sử dụng và đủ linh hoạt, và tính đến các chính sách khu vực công rộng hơn.

Nhật Bản: Dữ liệu tích cực nhưng đồng Yên vẫn yếu

Dữ liệu kinh tế Nhật Bản cho thấy những tín hiệu khả quan. Báo cáo sơ bộ từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cho biết doanh số bán lẻ thương mại tháng 5/2026 đạt 52.549 tỷ Yên, tăng 5,0% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, doanh số bán buôn tăng 4,9% và bán lẻ tăng 5,3%.

Nguồn: Bloomberg

Tuy nhiên, đồng Yên vẫn tiếp tục suy yếu, giao dịch quanh mức thấp nhất trong 40 năm, vùng 161,95 JPY/USD. Nhật Bản đã công bố kế hoạch kinh tế nhằm mục tiêu tăng gấp đôi tăng trưởng kinh tế thực lên trên 1%. Đồng thời, số vụ IPO tại Nhật Bản đã giảm xuống mức thấp nhất trong 15 năm và dự kiến sẽ không phục hồi nhanh chóng.

Nguồn: Financial Times

Trung Quốc: Lợi nhuận công nghiệp tăng nhưng có dấu hiệu chậm lại

Lợi nhuận của các doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc trong tháng 5 đạt mức tăng trưởng 21,1% so với cùng kỳ năm ngoái, giảm nhẹ so với mức 24,7% của tháng 4. Lợi nhuận lũy kế 5 tháng đầu năm tăng 18,8%, cao hơn mức 18,2% của 4 tháng đầu năm.

Sự khác biệt giữa các ngành là rất lớn: lợi nhuận của ngành sản xuất máy tính, thiết bị truyền thông và điện tử tăng vọt 103,9% - chiếm 43,1% mức tăng trưởng lợi nhuận của toàn bộ doanh nghiệp công nghiệp - nhờ làn sóng đầu tư AI toàn cầu, trong khi ngành sản xuất ô tô giảm 19,8% và đồ nội thất giảm 58,4%. Các nhà phân tích cho rằng việc giảm leo thang căng thẳng Iran sẽ giúp phục hồi lợi nhuận ở các ngành hạ nguồn.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã ra mắt nghiệp vụ mua lại đảo ngược qua đêm với chi phí vay 1,25%, thấp hơn dự báo của thị trường.

Nguồn: Bloomberg

Căng thẳng thương mại lan rộng

Trung Quốc đã mở rộng kiểm soát xuất khẩu đối với Nhật Bản, bổ sung thêm 20 thực thể bao gồm Viện Nghiên cứu Quốc phòng và các trung tâm nghiên cứu về hệ thống mặt đất, hải quân và không quân vào danh sách kiểm soát xuất khẩu. Các đơn vị thuộc Mitsubishi Electric và Mitsubishi Heavy Industries cũng bị nhắm mục tiêu.

Động thái này là sự leo thang mới nhất trong chiến dịch mà Bắc Kinh khởi động từ tháng 1, khi nước này cấm xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng sang Nhật Bản bao gồm đất hiếm, nam châm vĩnh cửu và các khoáng sản quan trọng khác.

Bên cạnh đó, Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 100% đối với hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào áp thuế dịch vụ số lên các công ty Mỹ. Ông tuyên bố mức thuế này “sẽ thay thế các thỏa thuận thương mại” và “sẽ được áp dụng ngay lập tức” nếu các quốc gia tiếp tục kế hoạch đánh thuế kỹ thuật số của họ.

Động thái này nhắm vào hơn một chục quốc gia đã áp dụng thuế dịch vụ số, đặc biệt là các nước châu Âu. Hiện chưa rõ cơ sở pháp lý nào cho phép Trump áp đặt mức thuế này, nhất là sau khi Tòa án Tối cao đã bác bỏ thuế quan có đi có lại toàn cầu của ông.

Vương quốc Anh: Chuyển giao quyền lực và bất ổn chính trị

Anh đang trong giai đoạn chuyển giao quyền lực sau khi Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố từ chức vào ngày 22/6. Andy Burnham, được mệnh danh là “Vua của miền Bắc”, dự kiến sẽ trở thành Thủ tướng thứ tám của kỷ nguyên Brexit trong vòng vài tuần tới.

GBP/USD hiện đang ở mức 1,3220 - thấp hơn 12% so với trước cuộc trưng cầu dân ý Brexit. Lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm của Anh ở mức 4,74%, chênh lệch 150 điểm cơ bản so với Đức. Hơn 10.800 triệu phú và tỷ phú rời Anh trong năm 2024, nhiều nhất toàn cầu. 246.000 người Anh trong độ tuổi lao động di cư trong năm 2025.

Tuy nhiên, UBS vẫn lạc quan về đồng bảng Anh. Ngân hàng này cho rằng sự phục hồi của đồng bảng phản ánh niềm tin vào khuôn khổ tài khóa của Anh và các nguyên tắc cơ bản trong nước. Cam kết của Burnham đối với các quy tắc tài khóa hiện hành cùng với việc bổ nhiệm các cố vấn kinh tế có kinh nghiệm đã giúp trấn an thị trường.

Châu Âu: Lạm phát, nhiệt độ và giá khí đốt

Thành viên Ban điều hành ECB Isabel Schnabel cảnh báo áp lực lạm phát tại Khu vực đồng euro có thể cao hơn dự kiến ngay cả sau khi Mỹ và Iran ký kết thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz. Schnabel lưu ý rằng “lạm phát thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ đang đối mặt với rủi ro tăng” và “cú sốc giá năng lượng có thể lan sang động lực lạm phát rộng hơn”.

Nguồn: Bloomberg

Trong khi đó, châu Âu có nguy cơ bước vào mùa đông với lượng dự trữ khí đốt ở mức thấp nhất trong 15 năm. Các đợt sóng nhiệt ở châu Âu đang tạo ra cơ hội cho cổ phiếu HVAC của Mỹ, theo Citi. Pháp ghi nhận khoảng 1.000 ca tử vong vượt mức trong đợt sóng nhiệt kỷ lục. Chi phí vận chuyển hàng hóa tăng vọt khi các công ty chạy đua để vượt qua các mức thuế mới của Trump.

Cảnh báo từ BIS về nguy cơ bong bóng AI

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đã đưa ra cảnh báo rằng làn sóng đầu tư AI hiện tại có nguy cơ dẫn đến một cuộc khủng hoảng toàn cầu, gợi nhớ đến bong bóng dot-com và cơn sốt đường sắt trong lịch sử. Sự sụp đổ của bong bóng AI và sự sụp đổ của các thỏa thuận luân chuyển nằm trong số những rủi ro hàng đầu đối với hệ thống tài chính toàn cầu. Bất chấp khoản chi khổng lồ cho AI, chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu đã tiêu tốn gần 1.000 tỷ USD chỉ trong 6 năm, dữ liệu năng suất vẫn chưa cho thấy sự bùng nổ.

Nguồn: BIS

Các thị trường khác

Hungary: Thủ tướng Peter Magyar tuyên bố Hungary có thể đáp ứng các tiêu chí gia nhập euro vào khoảng năm 2030, mặc dù hiện tại nước này chưa đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào. Thâm hụt ngân sách năm nay có thể lên tới 6,8% GDP, cao hơn nhiều so với mức 5% kế hoạch ban đầu và gấp đôi mức 3% cần thiết để áp dụng đồng tiền chung.

Mexico: Nền kinh tế Mexico đang có một số động lực tăng trưởng. Chỉ số hoạt động kinh tế chung (IGAE) tăng 1,2% trong tháng 4, sản xuất công nghiệp tăng 0,7%, và tổng xuất khẩu tăng 4,9%. Tuy nhiên, dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 đã giảm từ 1,4% xuống 1,1%.

Bolivia: Bolivia từ bỏ chế độ neo tỷ giá với USD kéo dài 15 năm, đồng boliviano sẵn sàng cho một đợt thả nổi tự do 30%.

NASA: Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ đang gấp rút thực hiện sứ mệnh giải cứu kính viễn vọng Swift khỏi rơi trở lại Trái Đất với chi phí 30 triệu USD. Cơ quan vũ trụ Mỹ đã thuê startup Katalyst Space Technologies để đưa Swift lên quỹ đạo cao hơn, giúp nó tiếp tục nhiệm vụ săn tìm các vụ nổ tia gamma. Chiến dịch giải cứu bằng robot dự kiến bắt đầu trong tuần này.