Trump phủ nhận chỉ đạo điều tra Powell, áp lực lãi suất bùng nổ

Tuyên bố “Tôi không biết gì về việc đó” của ông Trump về cuộc điều tra hình sự với Chủ tịch Jerome Powell càng làm nổi bật cuộc xung đột công khai giữa Nhà Trắng và định chế tài chính quyền lực nhất nước Mỹ, trong bối cảnh giá vàng đang bứt phá kỷ lục.

Ngày 11/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố với NBC News rằng ông “không biết gì” về việc Bộ Tư pháp (DOJ) mở cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell. Phát biểu này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi chính ông Powell xác nhận thông tin trên và cáo buộc động cơ thực sự của việc điều tra xuất phát từ việc Fed duy trì chính sách tiền tệ độc lập, thay vì tuân theo yêu cầu giảm lãi suất mạnh từ Tổng thống.

Trong một tuyên bố video ngắn nhưng đầy quyết liệt vào tối Chủ nhật (11/1), Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết ông đã nhận được trát triệu tập từ bồi thẩm đoàn của Bộ Tư pháp, đe dọa truy tố hình sự liên quan đến lời khai của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện hồi tháng 6/2025 về dự án cải tạo trụ sở Fed. Tuy nhiên, ông Powell nhấn mạnh rằng lý do được nêu ra chỉ là “cái cớ”. Theo ông, “Mối đe dọa truy tố hình sự là hệ quả của việc Cục Dự trữ Liên bang thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về điều gì có lợi cho công chúng, thay vì làm theo mong muốn của Tổng thống”.

Ông Powell khẳng định vấn đề cốt lõi là: “Liệu Fed có thể tiếp tục hoạch định chính sách lãi suất dựa trên bằng chứng và các điều kiện kinh tế hay không, hay chính sách tiền tệ sẽ bị chi phối bởi áp lực chính trị và sự đe dọa”. Trong cùng ngày, khi được NBC News phỏng vấn về cuộc điều tra này, Tổng thống Trump phủ nhận mọi liên quan: “Tôi không biết gì về việc đó”. Tuy nhiên, ông không bỏ lỡ cơ hội chỉ trích đối thủ, nói thêm rằng Powell “chắc chắn không giỏi lắm ở Fed, và cũng không giỏi xây dựng các tòa nhà”.

Ông Trump cũng tách biệt áp lực điều tra với áp lực về chính sách lãi suất. “Không. Tôi thậm chí sẽ không nghĩ đến việc làm điều đó theo cách đó”, ông trả lời khi được hỏi liệu các trát triệu tập có liên quan đến lãi suất hay không. “Điều nên gây áp lực cho ông ấy là thực tế rằng lãi suất đang quá cao. Đó là áp lực duy nhất mà ông ấy có”.

Cuộc điều tra hình sự tập trung vào dự án cải tạo trụ sở chính lịch sử của Fed tại Washington. Dự án này từng là tâm điểm tranh cãi gay gắt giữa Nhà Trắng và Fed. Hồi tháng 7/2025, Tổng thống Trump đã đến thăm công trường và có cuộc tranh luận trực tiếp trước ống kính với Chủ tịch Powell về chi phí.

Trong chuyến thăm, ông Trump tuyên bố chi phí đã tăng lên 3,1 tỷ USD, một con số lập tức bị ông Powell bác bỏ và cho biết ông “chưa từng nghe ai ở Fed nói về mức chi phí đó”. Sau khi xem xét tài liệu do Trump cung cấp, Powell phát hiện ra rằng Nhà Trắng đã tính cả chi phí của một tòa nhà khác, tức Tòa nhà Martin, vốn đã được hoàn thành từ 5 năm trước đó. Trên mạng xã hội Truth Social sau đó, ông Trump tiếp tục chỉ trích Powell quản lý “quá tệ” khi chi “3 tỷ USD cho công việc lẽ ra chỉ tốn 50 triệu USD”.

Dự án cải tạo này khởi đầu với mức ước tính 1,9 tỷ USD vào năm 2019, sau đó được Fed điều chỉnh lên 2,5 tỷ USD vào năm 2023, với lý do tăng chi phí vật liệu, nhân công và các yếu tố phát sinh. Các nguồn tin từ New York Times và Wall Street Journal cho biết cuộc điều tra do Văn phòng Công tố viên Mỹ tại Đặc khu Columbia thực hiện, một cơ quan do bà Jeanine Pirro - một đồng minh thân cận của ông Trump - đứng đầu. Cuộc điều tra được cho là đã bắt đầu từ tháng 11/2025, xem xét các phát biểu của ông Powell trước Quốc hội và hồ sơ chi tiêu của Fed.

Mặc dù phát ngôn viên của Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi từ chối bình luận cụ thể về vụ việc và chỉ nói rằng bà Bondi “đã chỉ đạo các công tố viên Mỹ ưu tiên điều tra mọi hành vi lạm dụng tiền thuế của người dân”, động thái này vẫn bị nhiều người xem là một phần trong chuỗi hành động gây áp lực của chính quyền Trump lên Fed.

Cuộc điều tra đã gây ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ giới chính trị và chuyên gia. Thượng nghị sĩ Thom Tillis, một thành viên Cộng hòa của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ. “Không còn nghi ngờ gì nữa. Các cố vấn trong chính quyền Trump đang tích cực thúc đẩy chấm dứt sự độc lập của Fed. Giờ đây, sự độc lập và uy tín của Bộ Tư pháp cũng đang bị đặt dấu hỏi”, ông Tillis tuyên bố. Ông còn cảnh báo sẽ phản đối việc phê chuẩn bất kỳ ứng cử viên nào do ông Trump đề cử cho vị trí Chủ tịch Fed hoặc Hội đồng Thống đốc “cho đến khi vấn đề pháp lý này được giải quyết hoàn toàn”. Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren cũng đồng tình với quan điểm này.