Thẩm phán bác bỏ điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell

Các tài liệu tòa án vừa được mở niêm phong hôm thứ Sáu đã tiết lộ những tình tiết mới trong cuộc đối đầu giữa Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell và Bộ Tư pháp Mỹ, liên quan đến một cuộc điều tra hình sự mà giới chức trách cáo buộc ông Powell đã tìm cách “cưỡng ép” để được rút lại.

Theo hồ sơ do các công tố viên liên bang đệ trình, luật sư của ông Powell đã có cuộc gặp với Công tố viên Jeanine Pirro vào ngày 29/1 vừa qua. Tại cuộc gặp này, luật sư của ông được cho là đã truyền đạt bốn thông điệp chính.

Thứ nhất, Tổng thống Trump hiện không có đủ phiếu ủng hộ tại Thượng viện để xác nhận một chủ tịch Fed mới. Thứ hai, ông Powell tin rằng sự độc lập của Fed đòi hỏi ông không thể bị ép buộc phải rời đi. Thứ ba, ông Powell sẽ không từ chức khỏi ghế Thống đốc Fed khi nhiệm kỳ Chủ tịch của ông kết thúc vào ngày 15/5 nếu cuộc điều tra hình sự nhắm vào ông vẫn chưa được khép lại. Và thứ tư, dù không được đảm bảo chắc chắn theo chiều ngược lại, nhưng một kết cục khác có thể xảy ra nếu cuộc điều tra được rút xuống.

Bộ Tư pháp Mỹ đã mô tả cuộc trao đổi này là hành vi “cưỡng ép” công tố viên. Tuy nhiên, phía luật sư của ông Powell đã phản bác trong một văn bản gửi lên tòa án vào cuối tháng 2. Họ khẳng định rằng việc ông Powell từ chức chưa bao giờ được dùng như một “con bài mặc cả” với Bộ Tư pháp và cách hiểu của cơ quan công tố là không chính xác.

Cuộc điều tra hình sự ban đầu được khởi động liên quan đến những cáo buộc về sự chênh lệch trong lời khai của ông Powell trước Quốc hội về dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington với kinh phí lên tới 2,5 tỷ USD. Các công tố cho rằng lời khai của ông về các hạng mục xa xỉ như “sân vườn trên tầng thượng, thang máy VIP và đá cẩm thạch mới” có thể không trùng khớp với hồ sơ nội bộ.

Tình thế đã thay đổi hoàn toàn khi Thẩm phán James Boasberg của Tòa án Quận Columbia ra phán quyết hủy bỏ các trát đòi hầu tòa liên bang vào ngày 11/3.

Trong bản ý kiến dài 27 trang được công bố cùng ngày với các tài liệu mở niêm phong, thẩm phán Boasberg nhận định rằng chính phủ không đưa ra được bất kỳ bằng chứng nào cho thấy ông Powell phạm tội, và suy luận hợp lý duy nhất là cuộc điều tra xuất phát từ “sự ác ý hoặc ý định quấy rối”. Ông cũng cho rằng mục đích thực sự của cuộc điều tra là để gây áp lực buộc ông Powell thay đổi chính sách lãi suất theo ý muốn của Nhà Trắng.

Phản ứng sau phán quyết, Công tố viên Pirro đã chỉ trích thẩm phán Boasberg là “người theo chủ nghĩa hoạt động” và khẳng định phán quyết “không tuân theo luật pháp”. Bà tuyên bố Bộ Tư pháp sẽ kháng cáo, đồng thời cho rằng quyết định này đang “bao bọc ông Powell trong sự miễn trừ”, ngăn cản văn phòng của bà điều tra Fed. Khi được hỏi về việc kháng cáo sẽ tiếp tục trì hoãn quá trình xác nhận người được đề cử của Tổng thống Trump vào ghế Chủ tịch Fed, bà Pirro tỏ ra không quan tâm và cho rằng đó chỉ là “tiếng ồn trắng”.

Ứng cử viên được Tổng thống Trump đề cử là Kevin Warsh, một cựu Thống đốc Fed, hiện đang bị đình trệ tại Thượng viện kể từ khi cuộc điều tra bắt đầu. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis, một lá phiếu quan trọng tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, tuyên bố sẽ tiếp tục phong tỏa việc xác nhận ông Warsh cho đến khi cuộc điều tra nhắm vào ông Powell được giải quyết. Ông Tillis cảnh báo rằng việc kháng cáo sẽ chỉ làm trì hoãn thêm quá trình này.

Trong khi đó, Tổng thống Trump đã lên tiếng trên mạng xã hội vào tối Chủ nhật, chỉ trích phán quyết của thẩm phán và cho rằng cả ông Powell lẫn nhà thầu cải tạo Fed đều cần bị điều tra. Ông cũng đề nghị thẩm phán Boasberg nên bị xử lý kỷ luật và rút khỏi mọi vụ án liên quan đến chính quyền của ông.

Về phía Nhà Trắng, người phát ngôn Kush Desai không bình luận trực tiếp về nội dung các tài liệu mở niêm phong, nhưng tái khẳng định ủng hộ ông Kevin Warsh. Ông Desai cho biết Nhà Trắng đang phối hợp chặt chẽ với Quốc hội để nhanh chóng xác nhận ông Warsh nhằm “khôi phục niềm tin, năng lực và uy tín cho Cục Dự trữ Liên bang”.

Các chuyên gia phân tích từ TD Cowen nhận định rằng khả năng ông Powell ở lại sau ngày 15/5 đã tăng lên, xét đến cả quyết định kháng cáo lẫn những tiết lộ từ các tài liệu vừa được công bố. Hiện chưa có tiền lệ nào cho việc một cựu Chủ tịch Fed tiếp tục ngồi lại ghế Thống đốc và làm việc cùng với người kế nhiệm, điều này có thể tạo ra những tình huống chưa từng có trong cách vận hành và bỏ phiếu của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC). Nhiệm kỳ Thống đốc của ông Powell kéo dài đến tháng 1/2028.