Thông tư 34 đi vào thực thi: Ngân hàng bắt đầu cập nhật toàn bộ quy trình ngoại hối đầu tư ra nước ngoài

Quy định ngoại hối mới cho hoạt động đầu tư ra nước ngoài đã chuyển sang giai đoạn thực thi tại hệ thống ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 12 vừa yêu cầu các chi nhánh ngân hàng thương mại và ngân hàng nước ngoài trên địa bàn triển khai Thông tư 34/2026/TT-NHNN, đồng thời rà soát lại quy trình nội bộ, đào tạo nhân sự và hướng dẫn nhà đầu tư theo khung thủ tục mới.

Thông tư 34 có hiệu lực từ ngày 31/7/2026, thay thế Thông tư 12/2016/TT-NHNN. Văn bản được ban hành để đồng bộ hoạt động quản lý ngoại hối với Luật Đầu tư năm 2025 và Nghị định 103/2026/NĐ-CP về đầu tư ra nước ngoài.

Ngân hàng tại Bắc Ninh bắt đầu cập nhật quy trình

Yêu cầu triển khai mới tập trung vào khâu vận hành tại quầy và bộ phận xử lý hồ sơ. Các ngân hàng phải cập nhật quy định nội bộ, tổ chức tập huấn cho cán bộ liên quan và thống nhất cách tiếp nhận, kiểm tra, thực hiện giao dịch ngoại hối phục vụ dự án đầu tư ở nước ngoài.

Đây là bước quan trọng sau khi Thông tư 34 có hiệu lực. Một văn bản mới chỉ vận hành trơn tru khi biểu mẫu, luồng phê duyệt, trách nhiệm giữa các phòng ban và hướng dẫn dành cho khách hàng cùng được điều chỉnh. Với các giao dịch xuyên biên giới, sai khác nhỏ về hồ sơ, tài khoản hoặc thẩm quyền xác nhận có thể kéo dài thời gian xử lý và ảnh hưởng tiến độ chuyển vốn của dự án.

Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 12 cũng yêu cầu các đơn vị phổ biến quy định cho nhà đầu tư trên địa bàn. Khi phát sinh vướng mắc, ngân hàng báo cáo chi nhánh khu vực để phối hợp xử lý. Cách triển khai này tạo một đầu mối phản hồi ngay tại địa phương, thay vì để từng tổ chức tín dụng tự giải thích những tình huống mới.

Thông tư 34 làm rõ đường đi của dòng vốn

Phạm vi điều chỉnh bao gồm chuyển tiền trước đầu tư, mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư, đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu, đăng ký thay đổi, thông báo thay đổi, chuyển vốn ra nước ngoài và đưa vốn cùng lợi nhuận về Việt Nam.

Tài khoản vốn đầu tư tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ chu trình. Dòng tiền được ghi nhận theo dự án, loại tiền sử dụng và ngân hàng được phép. Cấu trúc này giúp ngân hàng đối chiếu mục đích chuyển tiền với hồ sơ đầu tư, đồng thời tạo dữ liệu phục vụ giám sát và báo cáo.

Thông tư cũng phân định thẩm quyền xác nhận đăng ký giao dịch ngoại hối và tiếp nhận thông báo thay đổi. Nhà đầu tư có căn cứ rõ hơn để xác định cơ quan xử lý hồ sơ, còn ngân hàng có cơ sở cập nhật trạng thái dự án trước khi thực hiện lệnh chuyển tiền.

Các quy định về chuyển tiền trước đầu tư được đặt trong cùng hệ thống quản lý với giai đoạn chuyển vốn chính thức. Những khoản chi cho nghiên cứu thị trường, chuẩn bị dự án hoặc thực hiện nghĩa vụ trước khi dự án vận hành vì thế được theo dõi xuyên suốt, thay vì tách rời khỏi tài khoản và hồ sơ đầu tư.

Trách nhiệm được chia rõ giữa nhà đầu tư và ngân hàng

Nhà đầu tư chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác của hồ sơ, mục đích sử dụng vốn và chế độ báo cáo. Khi dự án, tổng vốn, tiến độ góp vốn, tài khoản hoặc các thông tin thuộc diện đăng ký thay đổi, hồ sơ ngoại hối phải được cập nhật theo đúng thủ tục tương ứng.

Ngân hàng được phép chịu trách nhiệm kiểm tra chứng từ, thực hiện giao dịch đúng nội dung đăng ký và theo dõi dòng tiền qua tài khoản. Bộ phận vận hành cần nhận diện chính xác trường hợp đăng ký lần đầu, đăng ký thay đổi hay chỉ thông báo thay đổi, bởi mỗi nhóm có yêu cầu xử lý khác nhau.

Sự phân công này tác động trực tiếp đến tốc độ giao dịch. Một hồ sơ đã được chuẩn hóa giúp ngân hàng giảm thời gian trao đổi bổ sung, trong khi nhà đầu tư có thể chủ động chuẩn bị chứng từ theo từng giai đoạn của dự án. Việc nâng trách nhiệm của cả hai phía cũng tạo dấu vết rõ hơn cho các khoản chuyển vốn, thu hồi vốn và lợi nhuận từ nước ngoài.

Giai đoạn thực thi sẽ bộc lộ các điểm cần điều chỉnh

Từ ngày 31/7, trọng tâm đã chuyển từ ban hành văn bản sang đồng bộ quy trình tại từng ngân hàng. Các chi nhánh phải vừa xử lý hồ sơ mới, vừa rà soát những dự án đang triển khai để áp dụng quy định chuyển tiếp phù hợp.

Trong thời gian đầu, khối lượng công việc nhiều nhất sẽ nằm ở việc cập nhật biểu mẫu, phân quyền xử lý, kết nối dữ liệu báo cáo và giải đáp các trường hợp thay đổi hồ sơ. Những vướng mắc phát sinh tại địa phương sẽ là cơ sở để Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 12 phối hợp xử lý và thống nhất cách áp dụng trong hệ thống.

Đợt triển khai tại Bắc Ninh cho thấy Thông tư 34 đã bước vào khâu vận hành thực tế. Tiến độ cập nhật của các ngân hàng và chất lượng phối hợp với cơ quan quản lý sẽ quyết định thời gian xử lý các giao dịch đầu tư ra nước ngoài trong những tháng đầu áp dụng.