NHNN hé lộ hướng điều hành tỷ giá, lãi suất và vàng cuối năm

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết dư địa dùng chính sách tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng trong những tháng cuối năm 2026 đã thu hẹp. Áp lực lạm phát, biến động quốc tế, nhu cầu vốn của hệ thống ngân hàng và tình trạng nhập siêu liên tiếp đang cùng tác động lên lãi suất và tỷ giá trong nước.

Định hướng mới đặt ổn định vĩ mô ở vị trí trung tâm: chính sách tài khóa sẽ gánh phần lớn nhiệm vụ thúc đẩy tăng trưởng qua đầu tư công và các biện pháp có trọng tâm, còn chính sách tiền tệ tập trung kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.

Dư địa tiền tệ thu hẹp khi cầu ngoại tệ tăng

Tài liệu phục vụ cuộc họp giữa Thủ tướng và các ngân hàng thương mại sáng 13/8 cho thấy NHNN đang nhìn nhận thận trọng hơn về khả năng nới lỏng tiền tệ. Nền kinh tế nhập siêu trong những tháng đầu năm làm tăng nhu cầu ngoại tệ cho nhập khẩu, trong khi khả năng cân đối vốn của các tổ chức tín dụng tiếp tục tạo sức ép lên mặt bằng lãi suất.

Hai áp lực này liên hệ trực tiếp với nhau. Khi nhu cầu USD tăng, tỷ giá chịu thêm sức ép; khi ngân hàng phải cạnh tranh huy động vốn để đáp ứng tín dụng, chi phí đầu vào của hệ thống cũng tăng. Việc hạ lãi suất nhanh trong bối cảnh đó có thể làm thanh khoản VND dồi dào hơn, đồng thời gia tăng nhu cầu nắm giữ ngoại tệ và áp lực lạm phát nhập khẩu.

NHNN vì vậy sẽ tiếp tục điều hành nghiệp vụ thị trường mở theo diễn biến thanh khoản, duy trì các mức lãi suất điều hành hợp lý và sử dụng tái cấp vốn cho những chương trình đã được Chính phủ phê duyệt. Nguồn tái cấp vốn còn phục vụ quá trình cơ cấu lại tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu.

Lãi suất gắn chặt hơn với hạn mức tín dụng năm 2027

Đối với lãi suất thị trường, NHNN yêu cầu các ngân hàng cân đối giữa khả năng thu hút tiền gửi và chi phí cho vay. Cơ quan quản lý tiếp tục khuyến khích các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi ích và hạ lãi suất cho vay ở những lĩnh vực có khả năng hấp thụ vốn.

Điểm mới đáng chú ý nằm ở cách phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2027. NHNN dự kiến xem xét mức độ tuân thủ yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất khi giao hạn mức cho từng tổ chức tín dụng. Ngân hàng thực hiện chưa đầy đủ có thể nhận chỉ tiêu thấp hơn.

Cơ chế này đưa lãi suất cho vay vào cùng một khung với hạn mức mở rộng bảng cân đối. Với các ngân hàng thương mại, quyết định giảm lãi suất sẽ đồng thời phản ánh chi phí vốn, chiến lược khách hàng và khả năng tăng trưởng tín dụng trong năm sau.

Song song với đó, NHNN sẽ tăng thanh tra, kiểm tra lãi suất huy động và cho vay, tập trung vào các sai phạm liên quan đến lãi suất và cạnh tranh huy động vốn thiếu lành mạnh. Mục tiêu là giữ mặt bằng vốn có trật tự trong giai đoạn nhu cầu tín dụng và áp lực thanh khoản cùng tăng.

Tỷ giá tiếp tục linh hoạt, can thiệp theo diễn biến thị trường

Định hướng tỷ giá trong những tháng cuối năm vẫn là điều hành linh hoạt theo điều kiện trong nước và quốc tế. NHNN sẽ phối hợp tỷ giá với lãi suất, thanh khoản VND và các công cụ tiền tệ khác, đồng thời can thiệp thị trường ngoại tệ khi cần để hạn chế biến động gây ảnh hưởng đến ổn định vĩ mô.

Cách tiếp cận này cho phép tỷ giá hấp thụ một phần cú sốc từ bên ngoài, trong khi can thiệp được sử dụng tại những giai đoạn cung cầu mất cân đối rõ rệt. Các yếu tố chính hiện nay gồm sức mạnh của USD, hướng đi của lãi suất quốc tế, nhu cầu thanh toán nhập khẩu và cân đối ngoại tệ trong nước.

Việc nhập siêu kéo dài trong những tháng đầu năm khiến nhu cầu ngoại tệ thương mại trở thành biến số nổi bật hơn. Diễn biến USD/VND cuối năm vì thế sẽ phụ thuộc vào thị trường quốc tế, tốc độ giải ngân nhập khẩu, dòng vốn vào và khả năng điều tiết thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Thị trường vàng bước vào giai đoạn cấp phép và phân bổ hạn mức

Với thị trường vàng, NHNN sẽ tiếp tục tiếp nhận và thẩm định hồ sơ xin giấy phép sản xuất vàng miếng của doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đáp ứng điều kiện. Trên cơ sở cung cầu thực tế, cơ quan quản lý sẽ cấp và phân bổ hạn mức nhập khẩu vàng miếng cùng vàng nguyên liệu.

Đây là phần triển khai cụ thể của quá trình mở rộng nguồn cung và tổ chức lại hoạt động kinh doanh vàng. Khối lượng nhập khẩu, số đơn vị được cấp phép và thời điểm phân bổ hạn mức sẽ tác động trực tiếp đến nguồn cung trong nước, khả năng đáp ứng nhu cầu vật chất và chênh lệch giá giữa các phân khúc.

NHNN đồng thời tiếp tục theo dõi biến động giá trong nước và quốc tế để điều chỉnh biện pháp quản lý. Thị trường vàng vì vậy sẽ được điều hành cùng với tỷ giá và thanh khoản, do nhu cầu vàng vật chất có thể ảnh hưởng đến nhu cầu ngoại tệ và dòng tiền trong hệ thống.

Tín dụng được dồn vào sản xuất và dự án trọng điểm

Định hướng tín dụng cuối năm tập trung vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, nhà ở cho thuê, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các dự án lớn có khả năng lan tỏa. Các ngân hàng được yêu cầu tăng cấp tín dụng hợp vốn cho dự án cần nguồn vốn lớn, qua đó chia sẻ rủi ro và nâng khả năng đáp ứng nhu cầu tài trợ.

NHNN cũng yêu cầu kiểm soát chặt tín dụng tại các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, tăng giám sát sau cho vay và duy trì đầy đủ dự phòng. Hạn mức tín dụng, chi phí vốn và chất lượng tài sản sẽ cùng quyết định tốc độ giải ngân trong những tháng cuối năm.

Bức tranh điều hành được công bố ngày 14/8 cho thấy NHNN đang phối hợp bốn mặt trận trong cùng một khung chính sách: giữ thanh khoản ngân hàng, ổn định tỷ giá, mở lại nguồn cung vàng có kiểm soát và hướng tín dụng tới khu vực tạo tăng trưởng. Hiệu quả của giai đoạn cuối năm sẽ được thể hiện qua mặt bằng lãi suất thực tế, diễn biến USD/VND, tiến độ cấp phép vàng miếng và khả năng giải ngân của các lĩnh vực ưu tiên.