Bạc vụt sáng lập kỷ lục 91 USD/ounce: Cơn sốt đầu cơ vượt Vàng và cảnh báo từ BMO

Giá bạc thế giới chạm đỉnh cao kỷ lục 91.876 USD/ounce vào ngày 16/01/2026, đẩy tỷ lệ vàng-bạc xuống mức 50 – thấp nhất kể từ tháng 3/2012, trong khi các chuyên gia tại BMO Capital Markets cảnh báo về một đợt điều chỉnh do thay đổi cơ bản trong cán cân cung-cầu.

Sáng ngày 16/01/2026, thị trường kim loại quý ghi nhận một sự phân hóa đáng chú ý. Trong khi hợp đồng vàng kỳ hạn gần nhất của Comex giảm nhẹ 0.2% xuống 4.616,30 USD/ounce, thì bạc lại tiếp tục chuỗi tăng mạnh với mức tăng 1.1%, đưa giá hợp đồng tháng 1 lên 91,876 USD/ounce. Đây không chỉ là mức giá kỷ lục mới mà còn là phiên tăng thứ năm liên tiếp của kim loại trắng này.

Đà tăng phi mã đã đẩy tỷ lệ vàng-bạc - thước đo truyền thống về sức mạnh tương đối giữa hai kim loại quý - xuống mức 50. Con số này có nghĩa là chỉ cần 50 ounce bạc đã có thể mua được một ounce vàng, và đây là lần đầu tiên tỷ lệ này xuống thấp như vậy kể từ tháng 3/2012, cho thấy bạc đang được định giá rất cao so với vàng.

Tuy nhiên, ngay trong thời điểm bạc tỏa sáng nhất, những cảnh báo từ giới phân tích bắt đầu vang lên. BMO Capital Markets, một trong những ngân hàng đầu tư lớn của Canada, vừa công bố một báo cáo nhận định rằng đợt tăng giá vượt trội này của bạc so với vàng có thể đã “quá đà” và khó duy trì trong dài hạn. Các chuyên gia của BMO dự báo một sự dư thừa nguồn cung bạc vật lý sắp tới, điều có thể khiến kim loại này hoạt động kém hiệu quả hơn vàng trong những năm tới, tiếp nối xu hướng đã hình thành từ những năm 1970.

Bạc: Từ “kim loại công nghiệp” đến “tài sản đầu tư” nóng sốt

Năm 2025 đã chứng kiến một bước nhảy vọt ngoạn mục của bạc trên thị trường toàn cầu. Theo nhiều nguồn thống kê, giá bạc đã tăng từ 140% đến 147% trong năm, vượt xa mức tăng khoảng 66% đến 75% của vàng. Sự bứt phá này càng trở nên ấn tượng hơn khi xét đến bối cảnh nền kinh tế thế giới đầy biến động với những căng thẳng địa chính trị leo thang và áp lực lạm phát dai dẳng.

Sự phân hóa giữa hai kim loại quý tiếp tục thể hiện rõ trong đầu năm 2026. Trong khi vàng có phần chững lại sau khi chạm đỉnh lịch sử, bạc vẫn duy trì đà tăng mạnh. Chỉ riêng nửa đầu tháng 1/2026, giá bạc đã tăng thêm khoảng 25.8%, một tốc độ đáng kinh ngạc. Tại thị trường trong nước, mức tăng còn ấn tượng hơn khi tập đoàn Phú Quý niêm yết giá bạc thỏi bán ra lần đầu vượt mốc 94 triệu đồng/kg, tăng gần 210% so với cùng kỳ năm trước.

Nhà phân tích Robert Yawger của Mizuho nhận định: “Bạc không giảm giá bất chấp tâm lý né tránh rủi ro khi tình hình Iran lắng dịu. Thậm chí, nó vẫn tăng điểm ngay cả khi Mỹ tuyên bố sẽ không áp thuế quan lên các khoáng sản quan trọng, trong đó có bạc”. Điều này cho thấy động lực tăng giá của bạc đang xuất phát từ những yếu tố vượt ra ngoài tâm lý thị trường thuần túy, đặc biệt là nhu cầu đầu tư mạnh mẽ khi nhà đầu tư coi bạc như một kênh trú ẩn an toàn.

Cảnh báo từ BMO

Trong bối cảnh thị trường đang hừng hực khí thế, phân tích của BMO Capital Markets đưa ra một góc nhìn tỉnh táo và đáng suy ngẫm. Các chuyên gia hàng hóa của ngân hàng này khẳng định rằng dù bất ổn địa chính trị và dòng tiền đầu tư theo trào lưu “meme” có thể đẩy tỷ lệ vàng-bạc giảm thêm trong ngắn hạn, xu hướng dài hạn sẽ đảo ngược do nguồn cung bạc vật lý dự kiến dư thừa.

BMO chỉ ra mối quan hệ nhân quả mạnh mẽ giữa thặng dư/thâm hụt cung bạc vật chất và tỷ lệ vàng-bạc kể từ khi hệ thống Bretton Woods sụp đổ vào những năm 1970. “Kể từ khi hệ thống Bretton Woods kết thúc vào những năm 1970, chúng tôi thấy một mối quan hệ nhân quả mạnh mẽ giữa thặng dư cung bạc vật chất và tỷ lệ vàng-bạc. Các giai đoạn thặng dư lớn dẫn đến sự gia tăng ổn định của tỷ lệ vàng-bạc và ngược lại”, báo cáo của BMO nêu rõ.

Theo dự báo của BMO, một thặng dư cung bạc vật chất đang hình thành và sẽ ngày càng lớn dần trong những năm tới. Sự thặng dư này “chắc chắn sẽ khiến tỷ lệ vàng-bạc tăng trở lại trong những năm tới, tiếp nối xu hướng đã được duy trì kể từ những năm 1970”. BMO khuyến nghị các nhà đầu tư nên tập trung vào một chỉ số then chốt: cán cân giữa tiêu thụ bạc (công nghiệp + trang sức + đồ bạc) và nguồn cung (thường vượt quá mức tiêu thụ này).

Ngành năng lượng mặt trời: Động lực đã qua đỉnh?

Một điểm đáng chú ý khác trong phân tích của BMO là đánh giá về nhu cầu bạc từ ngành năng lượng mặt trời. Đây từng là động lực lớn đẩy giá bạc lên trong những năm gần đây, nhờ vai trò không thể thay thế của bạc trong tấm pin quang điện. Tuy nhiên, ngân hàng này cho rằng nhu cầu từ lĩnh vực này có thể đã qua đỉnh, đặc biệt khi công nghệ pin mặt trời ngày càng tối ưu hóa lượng bạc sử dụng.

BMO cũng chỉ ra rằng cho đến khi pin thể rắn (solid-state batteries) được thương mại hóa rộng rãi - công nghệ có tiềm năng tiêu thụ bạc lớn hơn nhiều - nguồn cung bạc sẽ tiếp tục tăng, tạo áp lực giảm giá lên kim loại này so với vàng. Điều này trùng khớp với nhận định từ The Silver Institute - tổ chức nghiên cứu uy tín về thị trường bạc toàn cầu - rằng thị trường bạc đã trải qua thâm hụt liên tiếp trong những năm gần đây, với mức thâm hụt năm 2025 ước tính khoảng 63 triệu ounce, nhưng con số này dự kiến giảm xuống còn 30 triệu ounce trong 2026, cho thấy áp lực dư thừa bắt đầu xuất hiện.

Metals Focus cũng dự báo nhu cầu trang sức và đồ bạc sẽ giảm lần lượt 4% và 11% trong năm nay, dù nhu cầu đầu tư vẫn mạnh. Các ước tính cho thấy mỗi gói pin 100 kWh thể rắn có thể cần tới 1 kg bạc, một con số khổng lồ nếu công nghệ này phổ biến, nhưng việc thương mại hóa vẫn cần thời gian.

Khuyến nghị cho nhà đầu tư

Đối với nhà đầu tư cá nhân - đặc biệt những người mới tiếp cận thị trường kim loại quý - đây là thời điểm cần thận trọng cân nhắc. Giá bạc hiện đang ở mức cao lịch sử, mang lại cơ hội lợi nhuận hấp dẫn nhưng cũng đi kèm rủi ro điều chỉnh mạnh nếu dự báo dư thừa của BMO trở thành hiện thực. Tỷ lệ vàng-bạc ở mức 50 là tín hiệu cho thấy bạc đang được định giá cao so với lịch sử, và bất kỳ thay đổi nào trong cán cân cung-cầu đều có thể đảo chiều nhanh chóng.

Chuyên gia kinh tế PGS. TS Ngô Trí Long cho rằng, xu hướng chung cho năm 2026 sẽ là “cao hơn – biến động mạnh hơn”, thay vì tăng một mạch thẳng đứng. Ông chỉ ra ba động lực chính cho vàng: nhu cầu mua mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương, kỳ vọng về lãi suất và đồng USD, cùng các yếu tố địa chính trị và rủi ro thể chế.

Đối với bạc, ông Long nhấn mạnh tính chất “2 trong 1” vừa là kim loại tiền tệ, vừa là kim loại công nghiệp của nó. “Nếu 2026 là năm 'risk-on/risk-off đan xen', bạc vẫn có cửa tăng nhanh hơn vàng trong các nhịp hưng phấn, nhưng cũng điều chỉnh sâu hơn khi tâm lý đảo chiều”, ông phân tích.

Diễn biến thị trường kim loại quý đầu năm 2026 đang vẽ nên một bức tranh phức tạp với hai xu hướng đối nghịch. Một bên là sự bùng nổ mạnh mẽ của giá bạc, thúc đẩy bởi cơn sốt đầu tư, tâm lý “meme investment” và những lo ngại về địa chính trị. Bên kia là những phân tích tỉnh táo, dựa trên dữ liệu cung-cầu cơ bản, cảnh báo về một sự điều chỉnh không thể tránh khỏi.

Trong ngắn hạn, bạc vẫn có thể tiếp tục hành trình chinh phục các đỉnh cao mới, đặc biệt khi dòng tiền vẫn đang tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn và kỳ vọng về chính sách tiền tệ nới lỏng vẫn được duy trì. Tuy nhiên, như cảnh báo từ BMO và các tổ chức nghiên cứu độc lập, các nhà đầu tư cần chú ý đến “một chỉ số tốt hơn để theo dõi: đó là cán cân giữa tiêu thụ và cung ứng bạc”.

Khi dự báo về một thặng dư cung vật chất trở thành hiện thực, tỷ lệ vàng-bạc có thể sẽ quay trở lại xu hướng tăng dài hạn của nó, và bạc có thể sẽ phải nhường lại vị trí dẫn đầu cho vàng - người anh cả vốn dĩ ổn định hơn trong thế giới kim loại quý đầy biến động này. Sự cân bằng giữa lạc quan và thận trọng, cùng việc theo dõi sát sao các chỉ số cơ bản và diễn biến công nghệ, chính là chìa khóa để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt trong giai đoạn đầy thách thức này.