Chiến tranh nổ ra giữa lúc thị trường trái phiếu Mỹ đang đối mặt nhiều thách thức

Daniel Ivascyn, Giám đốc đầu tư của Pacific Investment Management Co. (Pimco) - đơn vị quản lý quỹ trái phiếu chủ động lớn nhất thế giới, đã bắt đầu thực hiện các điều chỉnh từ trước cuối tuần qua nhằm chuẩn bị cho những biến động tiềm ẩn. Cụ thể, ông giảm tỷ trọng tín dụng doanh nghiệp và tích trữ các khoản tương đương tiền có thể nhanh chóng bán ra để tận dụng cơ hội khi thị trường xáo trộn, trong khi vẫn ưu tiên nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn trung hạn.

“Và rồi chiến tranh nổ ra ở Trung Đông,” Ivascyn nói trong một cuộc phỏng vấn, “và giờ đây bạn lại có thêm những mối lo ngại mới.”

Chỉ một ngày sau khi các nhà đầu tơi chốt sổ một tháng giao dịch đầy lo ngại về rủi ro doanh nghiệp, thúc đẩy nhu cầu tìm đến nơi trú ẩn an toàn là trái phiếu kho bạc, cuộc tấn công nhằm vào Iran đã làm dấy lên một loạt quan ngại hoàn toàn mới và kích hoạt phản ứng thị trường khác biệt.

Thay vì đóng vai trò là nơi trú ẩn an toàn, trái phiếu chính phủ Mỹ lại biến động theo giá dầu thô tăng vọt, khiến lợi suất tăng mạnh. Nỗi lo lạm phát trở thành tâm điểm trong bối cảnh giá cả đã neo cao hơn mức mong muốn của các ngân hàng trung ương. “Đó là kiểu căng thẳng mà chúng ta đã chứng kiến trên thị trường trong những ngày qua,” Ivascyn nhận xét.

Vào cuối tuần, báo cáo việc làm bất ngờ cho thấy số lượng việc làm tại Mỹ giảm đã tạo thêm một luồng gió ngược chiều khác, làm dấy lên nguy cơ về stagflation - lạm phát đình trệ.

Khi xung đột tại Trung Đông bước sang tuần thứ hai, thiệt hại về nhân mạng và những tác động địa chính trị của cuộc chiến vẫn là mối quan tâm hàng đầu. Nhưng đối với các nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ trị giá 31.000 tỷ USD, cuộc xung đột còn làm phức tạp thêm một giao dịch chủ đạo vốn có vẻ đơn giản: thu lợi suất khoảng 4% và chờ đợi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, dưới sự lãnh đạo của chủ tịch mới, tiếp tục cắt giảm lãi suất. Dù chiến lược này vẫn đang hoạt động, rủi ro ngày càng gia tăng với nhiều yếu tố cần phải cân nhắc hơn.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm chuẩn đã tăng lên 4,19% trong phiên giao dịch đầu tuần tại châu Á và hiện đã nhích cao hơn so với đầu năm.

Cuộc xung đột đang diễn ra đã buộc một số quỹ quản lý tài sản lớn nhất thế giới phải đánh giá lại các giả định và chiến lược đầu tư của mình. Các nhà đầu tư hiện phải đối mặt với rủi ro giá dầu tăng cao lặp lại các giai đoạn trước và giáng cú đúp lạm phát - tai họa của trái phiếu - sau đó là tác động tiêu cực đến tăng trưởng.

“Thị trường đang nghĩ về lạm phát và đây là một biến động nghiêm trọng của giá dầu,” Bhanu Baweja, chiến lược gia trưởng tại UBS, nhận định. “Nếu vấn đề dầu mỏ kéo dài, nó sẽ trở thành vấn đề tăng trưởng.”

Với lạm phát dai dẳng trên mức mục tiêu 2% của Fed, các nhà giao dịch đã thu hẹp kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất trong năm nay ngay cả trước khi xung đột bắt đầu, đồng thời đẩy các vụ đặt cược vào việc nới lỏng sâu hơn sang năm 2027 nếu suy thoái kinh tế cuối cùng xảy ra. Cuộc chiến leo thang nhanh chóng và nguy cơ gián đoạn năng lượng đã khiến một số nhà giao dịch đặt cược vào việc sẽ không có bất kỳ đợt cắt giảm nào trong năm 2026, mặc dù báo cáo việc làm ngày thứ Sáu đã đưa đồng thuận trở lại gần với kỳ vọng có hai đợt cắt giảm một phần tư điểm trong năm nay.

Cho đến khi có lệnh ngừng bắn, thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ có thể sẽ tiếp tục bị giằng xé giữa nỗi lo lạm phát ngắn hạn và nguy cơ suy thoái kinh tế trong nửa cuối năm. Kết quả là một triển vọng đầy bất định khi thị trường cân nhắc giữa tăng trưởng và lạm phát. Sự giằng co này đã khiến lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm - thước đo chuẩn toàn cầu cho chi phí vay - dao động trong biên độ hẹp khoảng 4% đến 4,5% suốt hơn một năm qua.

“Thị trường đang ở trong tình trạng nửa vời với rất nhiều rủi ro,” George Catrambone, Trưởng bộ phận thu nhập cố định tại DWS Americas, nhận xét.

Những lo ngại về chiến tranh đã tạm thời làm lu mờ các mối quan tâm khác từng chi phối thị trường trong những tuần gần đây xoay quanh rủi ro tín dụng tư nhân và tác động gây xáo trộn, có khả năng gây giảm lạm phát, của trí tuệ nhân tạo. Nhưng những vấn đề đó không biến mất. Một báo cáo dự kiến công bố trong tuần này được dự đoán sẽ cho thấy lạm phát tổng thể đã tăng nhẹ trong tháng 2, trước khi xung đột xảy ra.

“Nguy cơ của toàn bộ giai đoạn này là có một số câu hỏi quan trọng xoay quanh tín dụng tư nhân và AI vẫn đang diễn ra trong bối cảnh nền,” Catrambone nói. “Thị trường có lẽ không chú ý đến những vấn đề đó đúng mức như họ nên làm.”

Trái phiếu kho bạc cuối cùng có thể lấy lại vị thế nơi trú ẩn an toàn, đặc biệt nếu các dấu hiệu cho thấy suy thoái kinh tế. Tuy nhiên, hiện tại, nguy cơ stagflation đang lớn hơn - một giai đoạn lạm phát dai dẳng và tăng trưởng kinh tế trì trệ sẽ tạo ra kịch bản ác mộng đối với các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và nhà đầu tư.

“Có sự căng thẳng giữa thị trường lao động suy yếu và xu hướng lạm phát ngắn hạn từ giá dầu,” Jeffrey Rosenberg, Giám đốc danh mục đầu tư cấp cao tại BlackRock Inc., phát biểu trên Bloomberg TV. “Giá dầu càng tăng lâu hoặc càng mạnh, bạn càng gây ra sự hủy diệt nhu cầu và điều đó khiến thị trường trái phiếu luôn ở trong tình thế như đi trên lưỡi dao.”

Kevin Flanagan, Trưởng bộ phận chiến lược đầu tư tại WisdomTree, ưa chuộng việc nắm giữ kết hợp trái phiếu kho bạc kỳ hạn ngắn với lãi suất thả nổi và trái phiếu kỳ hạn 6 năm theo cách tiếp cận “bar-bell” - nơi “bạn không đặt cược vào việc lãi suất sẽ đi về đâu.”

Nếu cuộc chiến kéo dài, chi phí đe dọa làm gia tăng thâm hụt ngân sách Mỹ - vốn đã là nguồn lo ngại đối với các nhà đầu tư trái phiếu vì có thể dẫn đến phát hành trái phiếu kho bạc nhiều hơn.

“Xung đột vũ trang rất tốn kém và cuộc chiến càng kéo dài, mối lo ngại càng lớn về khả năng Bộ Tài chính tài trợ cho nó mà cuối cùng không cần tăng quy mô đấu giá,” Ian Lyngen, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại BMO Capital Markets, nhận định.

Một số nhà đầu tư dài hạn vẫn kiên định với cách tiếp cận của mình, lập luận rằng địa chính trị, AI, chính sách tài khóa và quá trình chuyển giao sang chủ tịch Fed mới có thể sẽ giữ lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm ở mức 3,75% đến 4,25%.

Nếu lợi suất tăng lên mức trên của biên độ này, Roger Hallam, Giám đốc toàn cầu về lãi suất tại Vanguard, cho biết ông sẽ xem xét mua vào.

“Chủ đề về sự gián đoạn do AI sẽ luôn hiện hữu với chúng ta,” Hallam nói, lưu ý rằng kỳ vọng lạm phát dài hạn ổn định cho thấy thị trường vẫn coi công nghệ là yếu tố kiềm chế giá cả trong trung hạn.

Tuy nhiên, Jack McIntyre, quản lý danh mục đầu tư tại Brandywine Global Investment Management, cho rằng nguy cơ lạm phát cao hơn kết hợp với tăng trưởng yếu hơn vẫn là một “rủi ro đuôi béo” mà các nhà đầu tư không thể bỏ qua.

Về phần Pimco, Ivascyn cho biết công ty vẫn trong trạng thái “chờ lệnh,” sẵn sàng tham gia thị trường với tư cách người mua nếu bất kỳ sự gián đoạn tín dụng nào xảy ra, và duy trì “ưu tiên nhẹ” đối với khu vực trung hạn của đường cong lợi suất trái phiếu kho bạc. Về dài hạn, ông cho rằng trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đang mang lại giá trị ở mức lợi suất hiện tại khoảng 4,1%, so với mức lạm phát hiện nay.

“Với quá nhiều bất ổn, bạn vẫn có một mức lợi suất thực khá tốt,” Ivascyn kết luận.