Trump nhượng bộ về Greenland: Thị trường "thở phào", TACO trade tiếp tục thắng thế

Tuần qua chứng kiến một màn xoay chuyển ngoạn mục khi những đe dọa thương mại cứng rắn từ Davos nhanh chóng được thay bằng lời xoa dịu, giúp thị trường phục hồi và một lần nữc khẳng định sức sống của chiến lược đầu tư dựa trên mô hình “TACO”.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều bất định, tuần qua đã mang đến một ví dụ điển hình về cách các phát ngôn chính sách từ Nhà Trắng có thể gây ra những cú sốc ngắn hạn nhưng cũng nhanh chóng dịu đi trên thị trường tài chính.

Sự kiện bắt đầu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, nơi Tổng thống Donald Trump tái khẳng định lập trường cứng rắn về Greenland và đưa ra các đe dọa thuế quan, nhưng chỉ sau một ngày, sự nhượng bộ của ông đã giúp thị trường “thở phào”.

Diễn biến này không chỉ là câu chuyện về địa chính trị, mà còn là minh chứng rõ nét cho một mô thức đã trở nên quen thuộc với giới đầu tư: “TACO” - Trump Always Chickens Out, một yếu tố phân tích thực tế đang định hình chiến lược giao dịch trên toàn cầu.

Davos 2026: Từ bờ vực chiến tranh thương mại đến màn rút lui ngoạn mục

Diễn đàn Davos năm 2026 trở thành sân khấu cho một vở kịch căng thẳng. Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump không chỉ ca ngợi “phép màu kinh tế” của nước Mỹ với tăng trưởng ấn tượng mà còn ném ra “quả bom” thực sự khi tái khẳng định nỗ lực mua lại Greenland từ Đan Mạch, viện dẫn lý do an ninh quốc gia và tiếp cận nguồn khoáng sản chiến lược.

Để gây áp lực, ông công bố kế hoạch trừng phạt thương mại cụ thể: áp thuế nhập khẩu 10% có hiệu lực từ ngày 1/2 lên tám quốc gia châu Âu phản đối, với mức thuế dự kiến tăng lên 25% vào ngày 1/6. Pháp trở thành mục tiêu đặc biệt khi đối mặt với lời cảnh báo: thuế đối với rượu champagne Pháp sẽ tăng vọt lên 200% nếu Tổng thống Emmanuel Macron từ chối tham gia “Ủy ban Hòa bình” do Trump đề xuất.

Thị trường tài chính toàn cầu ngay lập tức phản ứng dữ dội. Chỉ số Dow Jones mất 870 điểm trong phiên thứ Ba. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm tăng khoảng 7 điểm cơ bản so với đầu tuần, lên mức 4.30%, một phần chịu ảnh hưởng từ đà tăng của lợi suất trái phiếu Nhật Bản.

Phản ứng này gửi đi một thông điệp rõ ràng: giới đầu tư có thể chấp nhận một mức độ đánh cược địa chính trị nhất định, nhưng khi những lời đe dọa chuyển thành hành động cụ thể đe dọa dòng chảy thương mại, sự hoảng loạn sẽ xảy ra.

Tuy nhiên, cơn bão chỉ kéo dài vỏn vẹn một ngày. Đến thứ Tư, một sự xoay chuyển đáng kinh ngạc đã diễn ra. Tổng thống Trump làm rõ rằng ông “sẽ không sử dụng vũ lực” trong vấn đề Greenland và thông báo về một “khung thỏa hiệp tương lai” với NATO liên quan đến vấn đề này.

Động thái này đi kèm với việc tạm hoãn các mức thuế quan trừng phạt đã loan báo trước đó. Thị trường lập tức đáp trả bằng một đợt phục hồi mạnh mẽ với sự nhiệt tình gần như tương đương với đợt bán tháo. Đến thứ Sáu, lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm đã giảm trở lại mức 4.23%. Một lần nữa, “TACO” lại được phục vụ “nóng hổi và tươi mới”.

“TACO” không chỉ là Meme

Hiện tượng TACO đã trở nên phổ biến trên Phố Wall trong gần một năm qua. Nó mô tả một mô hình lặp lại có thể dự đoán được: Nhà Trắng đưa ra các tuyên bố cực đoan hoặc đe dọa chính sách, thường liên quan đến thương mại hoặc địa chính trị, thị trường phản ứng tiêu cực mạnh với mức độ biến động gia tăng, sau đó chính quyền điều chỉnh lập trường hoặc làm dịu các tuyên bố khi áp lực từ thị trường trở nên quá lớn. Tuần qua tại Davos là một minh chứng kinh điển.

Các nhà phân tích nhấn mạnh rằng, bài học không phải là thị trường đã “huấn luyện” được tổng thống, mà là cả hai bên đã cùng xác định được một ngưỡng chịu đựng chung.

Đó là điểm mà các mối đe dọa chính sách bắt đầu gây ra tổn thất chính trị hoặc kinh tế không thể chấp nhận được, buộc chính quyền phải dịu lại.

Chiến lược giao dịch dựa trên TACO, như được thảo luận trên các hãng tin tài chính, về cơ bản là mua vào trong các đợt bán tháo do những lời đe dọa gây ra, với kỳ vọng rằng sự điều chỉnh chính sách sẽ sớm xuất hiện và đẩy giá phục hồi.

Dù vậy, các nhà kinh tế cũng chỉ ra rằng tác động kinh tế trực tiếp từ các mức thuế quan liên quan đến Greenland là khá nhỏ. Một số ước tính cho thấy mức thuế 10% chỉ có thể làm giảm khoảng 0.04% sản lượng của EU và 0.02% của Mỹ. Tuy nhiên, điều khiến thị trường lo ngại là nguy cơ leo thang và sự bất ổn định mang tính hệ thống.

Việc châu Âu đã chuẩn bị sẵn các biện pháp trả đũa cho thấy một cuộc chiến thương mại toàn diện hoàn toàn có thể xảy ra, và chính sự de-escalation (giảm leo thang) từ phía Mỹ đã giúp né tránh kịch bản tồi tệ đó.

Sự kiện này củng cố nhận thức rằng ngưỡng chịu đựng của Tổng thống Trump đối với “nỗi đau thị trường” vẫn ở mức thấp, và đó chính là cơ sở cho các giao dịch theo mô hình TACO.

Dữ liệu lạm phát làm thay đổi cục diện

Biến động từ Davos diễn ra song song với một câu chuyện trọng tâm khác của thị trường: cuộc đua tìm người kế nhiệm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell, khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào tháng 5/2026. Cuộc đua này là một thông điệp quan trọng về định hướng chính sách tiền tệ trong tương lai.

Trong nhiều tuần, các ứng viên dẫn đầu được nhắc đến là “hai Kevin”: Kevin Warsh và Kevin Hassett. Tuy nhiên, một dữ liệu kinh tế quan trọng và sự xuất hiện của một ứng viên bất ngờ đã làm thay đổi cục diện.

Ngày 22/1/2026, chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) được công bố. Số liệu cho thấy lạm phát năm (so với tháng 11/2025) ở mức 2.8%, tăng nhẹ so với mức 2.7% của tháng 10 và vẫn cứng đầu ở trên mục tiêu 2% của Fed. Dữ liệu này vẽ nên bức tranh về một nền kinh tế vẫn còn sức nóng, khiến bài toán về thời điểm và tốc độ cắt giảm lãi suất trở nên phức tạp hơn.

Trong bối cảnh đó, Rick Rieder, Giám đốc Đầu tư Trái phiếu Toàn cầu của tập đoàn quản lý quỹ khổng lồ BlackRock, bất ngờ nổi lên như một ứng viên đáng chú ý.

Điều trớ trêu là, lý do chính khiến thị trường và có vẻ như cả Nhà Trắng để mắt đến ông không phải vì ông hứa hẹn cắt giảm lãi suất mạnh mẽ, mà ngược lại: ông ít đưa ra các tuyên bố công khai kêu gọi cắt giảm lãi suất nhanh chóng so với các ứng viên khác. Sau cuộc gặp riêng tại Phòng Bầu dục vào thứ Tư, Tổng thống Trump đã mô tả Rieder là “rất ấn tượng”.

Sự dịch chuyển này phản ánh một nghịch lý thú vị: trong một môi trường mà Nhà Trắng liên tục gây áp lực giảm lãi suất, tính tín nhiệm và sự độc lập tương đối lại trở thành một tài sản có giá trị.

Thị trường dường như đang đánh cược rằng một Chủ tịch Fed ít “nịnh nọt” hơn, như Rieder, có thể mang lại sự ổn định lâu dài và uy tín cho chính sách tiền tệ, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải đối mặt với chỉ trích trực tiếp từ Tổng thống.

Lịch sử đối xử của ông Trump với Jerome Powell, người được chính ông đề cử, là một tiền lệ rõ ràng cho thấy áp lực công khai và các mối đe dọa đối với sự độc lập của Fed sẽ quay trở lại nếu người đứng đầu cơ quan này không hành động theo ý muốn của Nhà Trắng.

Biến động là cái giá phải trả, và TACO là van xả áp

Tuần lễ tháng 1 năm 2026 đã cung cấp một case study hoàn hảo về sự tương tác phức tạp giữa chính trị, địa chính trị và thị trường tài chính trong kỷ nguyên hiện nay. Sự kiện Greenland một lần nữc khẳng định rằng hiện tượng “TACO” là có thật và đã trở thành một cơ chế xả áp quan trọng mà thị trường dựa vào.

Tuy nhiên, điều then chốt cần ghi nhớ là cơ chế này không phải là tự động hay có thể đảm bảo. Mỗi lần rút lui đều là kết quả của một phép tính tinh tế về chi phí-chính trị và kinh tế.

Bài toán này hiện đang mở rộng sang lĩnh vực chính sách tiền tệ. Việc thị trường ủng hộ một ứng viên như Rick Rieder cho thấy một sự đánh giá cao về tính độc lập, ngay cả khi nó đi ngược lại mong muốn giảm lãi suất ngay lập tức của tổng thống. Trong một nền kinh tế mà lạm phát vẫn còn dai dẳng, uy tín của Fed có thể là tài sản quý giá nhất để duy trì sự ổn định dài hạn.

Hàm ý cho các nhà đầu tư, đặc biệt là những người mới tham gia thị trường, là rõ ràng. Trong môi trường ngày nay, biến động không phải là ngoại lệ mà gần như là cái giá phải trả. Để định hướng trong môi trường này, cần phát triển một nhận thức tinh tế về “ngưỡng chịu đựng” của Nhà Trắng đối với sự hỗn loạn thị trường, đồng thời theo dõi sát sao các dữ liệu kinh tế cốt lõi như PCE.

Sự kết hợp giữa địa chính trị, thương mại và chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục định hình xu hướng thị trường, đòi hỏi sự thận trọng, kỷ luật và quan trọng nhất là thông tin chính xác, kịp thời từ các nguồn uy tín. “TACO” có thể tiếp tục thắng thế, nhưng nó đòi hỏi sự kiên nhẫn và một tâm lý vững vàng trước những cú xoay chuyển bất ngờ.