Câu chuyện đắt giá 26 tỷ đồng và những cái bẫy đầu tư "ma" thời công nghệ

Mất gần 26 tỷ đồng chỉ trong vài tuần ngắn ngủi, câu chuyện của ông N.T.V ở An Giang là lời cảnh tỉnh đắt giá về những chiêu trò lừa đảo tài chính tinh vi đang ẩn mình dưới lớp vỏ “cơ hội đầu tư vàng” trên mạng xã hội.

Vụ việc bắt đầu một cách êm đẹp với những khoản lời vài triệu đồng mỗi ngày từ chứng khoán Việt Nam, nhưng nhanh chóng biến thành cơn ác mộng khi ông V. bị dẫn dụ vào các sàn giao dịch quốc tế ảo. Chỉ trong tháng 4/2024, hơn 18 tỷ đồng đổ vào sàn dầu ET5 và gần 8 tỷ đồng vào tài khoản vàng IG đã bốc hơi không dấu vết. Đây không phải là trường hợp cá biệt mà là một phần của bức tranh lớn hơn: chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo trực tuyến với tổng thiệt hại ước tính 1.660 tỷ đồng.

Quá trình ông V. rơi vào bẫy bắt đầu khá điển hình theo mô tả của Bộ Công an: các đối tượng tự nhận là nhân viên công ty chứng khoán có tiếng, mời gọi tham gia các nhóm chat kín trên mạng xã hội để “học” đầu tư. Ông V. được kết nối với nhóm F66 - Đầu tư tài chính và nhóm 802 - Học hỏi giao lưu kiến thức, nơi ban đầu chỉ tập trung vào chứng khoán Việt Nam với những khuyến nghị mua bán mang về lợi nhuận “ngọt ngào” mỗi ngày.

Bước ngoặt xảy ra khi thị trường chứng khoán trong nước lao dốc vào tháng 4/2024. Lúc này, những “chuyên gia” trong nhóm bắt đầu giới thiệu các cơ hội đầu tư quốc tế “hấp dẫn hơn”: vàng trên sàn IG và dầu trên sàn ET5. Để tạo niềm tin, họ cho ông V. và những người khác trải nghiệm tài khoản DEMO với giao dịch ảo mang lại lợi nhuận “rất tốt”.

Sau một tuần thao tác thành công trên tài khoản ảo, các đối tượng mở cửa cho giao dịch bằng tiền thật với cơ chế chia lợi nhuận hấp dẫn: nhà đầu tư dầu hưởng 60%, tư vấn hưởng 40%; nhà đầu tư vàng hưởng 80%, tư vấn hưởng 20%. Đây chính là giai đoạn “mồi nhử” tinh vi mà Bộ Công An cảnh báo: nạn nhân được xem nhiều tài khoản có lợi nhuận ảo để tạo niềm tin, từ đó dụ dỗ họ gửi thêm tiền.

Sau khi ông V. đã đầu tư số vốn ban đầu, chiêu thức thao túng bước vào giai đoạn mới với cái tên mỹ miều “Kế hoạch Giải phóng ngôi sao vàng”. Mục tiêu công khai là “thu hút vốn của nhà đầu tư để phân cấp và quyền lợi”, nhưng thực chất là một cái bẫy nợ nần được thiết kế tinh vi.

Ông V. góp 5 tỷ đồng vốn gốc, nhưng để lên hạng “kim cương” với quyền lợi cao hơn, ông buộc phải vay thêm 5 tỷ đồng từ chính sàn này. Các đối tượng đưa ra ưu đãi “khuyến khích”: 3 ngày đầu không tính lãi, nhưng từ ngày thứ tư trở đi sẽ áp lãi suất 1%/ngày - một mức lãi cắt cổ nếu tính ra sẽ là 365%/năm.

Sau khoảng 10 ngày, khi ông V. muốn rút tiền, cái bẫy mới thực sự siết chặt. Ông được thông báo phải trả nợ vay và lãi tín dụng 5,25 tỷ đồng mới được rút tiền. Trong nỗ lực tuyệt vọng để lấy lại số tiền đã đầu tư, ông V. đã thế chấp quyền sử dụng đất để vay ngân hàng trả khoản nợ này vào ngày 24/4/2024.

Ngay cả sau khi đã trả khoản vay khổng lồ, việc rút tiền vẫn là một trò chơi không hồi kết với những luật lệ được thay đổi liên tục. Khi ông V. thực hiện cú pháp rút tiền, hệ thống báo “sai cú pháp” và yêu cầu ông phải nộp thêm tiền mới được rút.

Ngày 25/4, ông V. tiếp tục vay nóng bên ngoài để nộp tiền lần thứ hai theo “đúng cú pháp hướng dẫn”. Khi cố gắng rút 12,5 tỷ đồng, ông nhận thông báo “chờ xử lý” và được “chuyên gia tư vấn” tên Huyền giải thích: mỗi ngày chỉ được rút tối đa 10 tỷ đồng.

Vì đã rút vượt hạn mức 2,5 tỷ đồng, ông V. bị yêu cầu phải nộp thêm một nửa giá trị rút thừa (1,25 tỷ đồng) mới được rút toàn bộ số tiền. Ngày 26/4, một lần nữa ông phải vay nóng bên ngoài để nộp 1,25 tỷ đồng này. Chỉ 30 phút sau khi nhận được thông báo “trong 1 giờ sẽ nhận được tiền”, tất cả liên lạc bị cắt đứt: tài khoản sàn ET5 bị xóa, các kênh Telegram, Zalo bị chặn, và mọi liên lạc với nhóm đầu tư biến mất.

Lúc này ông V. mới “ngộ” ra mình bị lừa. Tài khoản vàng (IG) vẫn hiển thị số dư gần 8 tỷ đồng nhưng không thể rút được. Tổng cộng, ông đã nộp vào hơn 18 tỷ cho sàn dầu ET5 và hơn 7,79 tỷ cho sàn vàng IG.

Một khía cạnh đáng quan tâm trong vụ việc của ông V. là việc các đối tượng lừa đảo sử dụng tên sàn IG - một thương hiệu giao dịch có thật và uy tín quốc tế được thành lập từ năm 1974. Trên thực tế, IG Markets là một sàn giao dịch hợp pháp được cấp phép bởi nhiều cơ quan quản lý tài chính hàng đầu thế giới như FCA (Anh), ASIC (Úc), FINMA (Thụy Sĩ).

Tuy nhiên, chính vì độ nhận diện thương hiệu cao mà IG thường xuyên bị các đối tượng lừa đảo mạo danh. Chính IG International đã từng phải ra thông báo cảnh giác về tài khoản Line giả mạo tại Đài Loan, khẳng định họ không có tài khoản chính thức trên nền tảng này và cảnh báo khách hàng không giao dịch qua các kênh không chính thống.

Điều này cho thấy một chiêu thức nguy hiểm của tội phạm lừa đảo: sử dụng tên tuổi của các tổ chức tài chính uy tín để che giấu các sàn giao dịch “ma” do chúng điều hành. Sàn ET5 được nhắc đến trong vụ việc cũng không phải là một sàn giao dịch có thật và được cấp phép, mà chỉ là một nền tảng ảo được dựng lên để lừa đảo.

Trước tình hình lừa đảo trực tuyến ngày càng phức tạp, các cơ quan chức năng Việt Nam đã có nhiều cảnh báo và biện pháp đấu tranh. Ngay từ tháng 5/2024, Bộ Công an đã cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo thông qua các hội nhóm, nhóm chat đầu tư chứng khoán, mô tả chi tiết quy trình từ việc giả danh chuyên gia đến việc sử dụng các ứng dụng, website giả mạo.

Một giải pháp kỹ thuật đang được triển khai là hệ thống định danh, xác thực điện tử. Tính đến thời điểm cuối năm 2025, hệ thống này đã thực hiện hơn 42,6 triệu lượt xác thực, trong đó có 17,8 triệu lượt xác thực khuôn mặt. Các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee cũng đã phối hợp với Bộ Công an triển khai định danh toàn bộ người bán hàng, với mục tiêu đạt 100% người bán được định danh trong thời gian tới.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, việc phòng chống lừa đảo tài chính không chỉ dựa vào công nghệ mà còn cần nâng cao nhận thức cộng đồng. Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) khuyến nghị nguyên tắc “Zero Trust” (không tin tưởng tuyệt đối) trên không gian mạng, đặc biệt với những lời mời đầu tư hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường hoặc các yêu cầu chuyển tiền gấp.